خارش واژن، علل و روش‌های درمان آن

خارش واژن یک وضعیت آزاردهنده است که می‌تواند باعث مشکلات زیادی ازجمله کاهش میل جنسی شود. عوامل مختلفی از ویروس‌ها گرفته تا باکتری‌ها و بیماری‌های مقاربتی می‌تواند باعث خارش واژن شود. بسته به علتی که باعث خارش در واژن شده است درمان این موضوع می‌تواند بین چندین هفته تا حتی چندین ماه زمان ببرد.

خارش واژن در اکثر مواقع به‌صورت خود به خودی درمان می‌شود. با این‌حال اگر خارش شدید باشد یا مدت زمان طولانی ادامه داشته باشد لازم است تا به متخصص زنان مراجعه کنید. متخصص زنان با بررسی شرایط شما می‌تواند تشخیص دهد که خارش واژن به چه علتی ایجاد شده است و بعد از تشخیص، روند درمان بیمار را آغاز کند.

روش‌های درمان خارش واژن متنوع است و می‌توان از برخی از روش‌های خانگی نیز برای درمان خارش واژن استفاده کرد. با این‌حال فراموش نکنید که در وهله اول باید به پزشک مراجعه کنید تا علت خارش واژن شناسایی شود. بعد از آن می‌توانید با مشورت با پزشک روند درمان خود را آغاز کنید.

در مقاله حاضر در مجله پزشکی سلامت خونه قصد داریم تا بدانیم که علت خارش واژن چیست و روش‌های درمان این عارضه چگونه است. همچنین در این مقاله به برخی از روش‌های درمان خانگی خارش واژن نیز اشاره کرده‌ایم. در ادامه با ما همراه باشید تا به‌صورت جامع با خارش واژن و راه‌های درمان آن آشنا شویم.

 علت خارش واژن چیست؟

علت به وجود آمدن خارش در واژن می‌تواند متفاوت باشد. گاهی اوقات خارش در واژن نشانه‌ای از یک بیماری خاص مانند عفونت واژن است، درحالی‌که برخی از اوقات نیز این عارضه می‌تواند به صورت ‌خود به ‌خود درمان شود. به هر ترتیب، باید برای تشخیص اینکه علت خارش واژن چیست به متخصص زنان مراجعه کنید. در ادامه برخی از مهم ‌ترین علت‌های خارش در واژن را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

۱- بیماری‌های مقاربتی

یکی از علت‌های خارش واژن، ابتلا به بیماری‌های مقاربتی است. درصورتی‌که شخص به تازگی یک رابطه جنسی پرخطر داشته است و بعدازآن دچار خارش شده باشد، این موضوع می‌تواند به دلیل ابتلا به بیماری مقاربتی باشد. از بیماری‌های مقاربتی که باعث خارش در واژن می‌شوند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کلامیدیا
• زگیل تناسلی
• سوزاک
• تبخال تناسلی در زنان
• تریکومونیازیس

البته توجه داشته باشید که بیماری‌های مقاربتی معمولا علائم دیگری نیز به‌جز خارش در واژن دارند. درد در هنگام ادرار، وجود توده‌های غیرطبیعی و غیره ازجمله این علائم به شمار می‌رود. توصیه می‌شود تا درصورتی‌که یک رابطه جنسی پرخطر داشته‌اید حتما برای بررسی و معاینه به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید.

۲- شپش ناحیه تناسلی

وجود شپش در ناحیه تناسلی می‌تواند یکی دیگر از علت‌های خارش واژن به شمار رود. خارش واژن ناشی از وجود شپش در ناحیه تناسلی در هنگام شب بیشتر می‌شود. دلیل این موضوع این است که شپش‌ها در شب در فعال‌ترین حالت خود هستند.

۳- مواد شیمیایی

در بسیاری از مواقع، خارش واژن به علت حساسیت به برخی از مواد ایجاد می‌شود و نشانه بیماری خاصی محسوب نمی‌شود. ازجمله مواد حساسیت‌زا که می‌تواند باعث ایجاد خارش شود عبارت‌اند از:

• صابون
• اسپری‌ها زنانه
• داروهای ضدبارداری
• کرم‌ها
• پمادها
• مواد شوینده بهداشتی
• نرم‌کننده پارچه
• دستمال توالت معطر

اگر به تازگی از یکی از موارد بالا که جدیدا خریداری کرده‌اید استفاده نموده‌اید و دچار خارش واژن شده‌اید جای نگرانی نیست؛ چراکه احتمالا بدن شما به این مواد حساسیت دارد. توصیه می‌کنیم که مدتی استفاده از این مواد را کنار بگذارید تا مشکل خارش حل شود.

۴- واژینوز باکتریایی

برای درمان خارش واژن در وهله اول لازم است تا علت آن تشخیص داده شود. واژینوز باکتریایی یکی دیگر از علت‌های خارش واژن به شمار می‌رود. این بیماری زمانی رخ می‌دهد که تعادل بین باکتری‌های بد و باکتری‌های مفید واژن به هم می‌خورد. درنتیجه این موضوع شخص دچار خارش می‌شود.

ترشحات بد بو و غیرطبیعی بعد از رابطه جنسی و ترشحات رقیق به رنگ خاکستری یا سفید، از جمله علایم عفونت باکتریایی واژن و سوزش واژن محسوب می‌شود.

۵- عفونت مخمری واژن

اگر می‌خواهید بدانید که یکی از رایج‌ترین دلایل خارش واژن چیست، باید به شما بگوییم که عفونت مخمری واژن از علت‌های مهم خارش واژن محسوب می‌شود و در دسته عفونت قارچی واژن قرار می‌گیرد. مطابق تحقیقات انجام شده، از هر ۴ زن، سه نفر این نوع عفونت را در دورانی از زندگی خود تجربه می‌کنند. مخمر نوعی قارچ طبیعی است که وقتی رشد آن از حالت عادی خارج می‌شود باعث عفونت مخمری واژن می‌شود. از علائم عفونت مخمری واژن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ورم و خارش در واژن
• قرمز شدن و ورم فرج
• درد در هنگام رابطه جنسی یا دفع ادرار
• ترشحات پنیری واژن که معمولاً سفید و غلیظ هستند، بدون بوی بد
• بثورات قرمزرنگ در ناحیه بیرونی واژن

۶- بیماری‌های پوستی

برخی از بیماری‌های پوستی مانند لیکن اسکلروزیس نیز می‌تواند باعث خارش واژن شود. در این بیماری، لکه‌های نازک و سفیدرنگی روی پوست ایجاد می‌شود و زنان یائسه بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند.

۷- یائسگی

در زنان یائسه میزان استروژن کاهش می‌یابد و این موضوع سبب آتروفی واژن می‌شود. آتروفی واژن به شرایطی گفته می‌شود که غشاء محیط داخلی نازک شده و درنتیجه واژن بیش‌ از اندازه خشک می‌شود. این وضعیت معمولاً با خشکی واژن همراه است که می‌تواند منجر به خارش یا سوزش شود.

۸- سایر عوامل

عوامل دیگری نیز می‌توانند باعث خارش در واژن شوند. برخی از این عوامل را می‌توان در موارد زیر برشمرد:

• استرس
• عفونت ادراری
• سرطان واژن
• درماتیت تماسی
• تغییرات هورمونی
• بهداشت جنسی ضعیف
• بارداری

حتما این موضوع را توجه داشته باشید که برای دانستن اینکه علت خارش واژن چیست و همچنین درمان خارش واژن باید به پزشک متخصص مراجعه کنید. متخصص زنان با معاینه و انجام آزمایش‌های لازم می‌تواند علت خارش را تشخیص داده و روند درمان را آغاز کند. بنابراین به‌هیچ‌عنوان برای درمان خارش واژن خوددرمانی نکنید. به نقل از Mayo Clinic:

خارش واژن می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود، از جمله عفونت‌ها، آلرژی‌ها و مشکلات پوستی. علل شایع آن شامل عفونت‌های قارچی، واژینوز باکتریایی و درماتیت تماس است.

خارش لبه بیرون واژن نشانه چیست؟

خارش بیرون واژن معمولا به دلیل استفاده از مواد تحریک کننده، عفونت یا یائسگی رخ می دهد. البته عوامل دیگر نظیر اختلالات پوستی یا بیماری های مقاربتی نیز در خارش بیرون واژن موثر است. در صورتی که خارش لبه های بیرونی واژن شدید است حتما باید به متخصص مراجعه کنید چرا که ممکن است نشانه ای از بیماری های دیگر باشد.

 تشخیص خارش واژن

پیش از اینکه روند درمان برای خارش واژن شروع شود لازم است تا بدانید که علت خارش واژن چیست. متخصص زنان می‌تواند از روش‌های مختلفی برای تشخیص علت خارش واژن استفاده کند. برخی از این روش‌ها عبارت‌اند از:

• معاینه بیمار
• معاینه داخلی با دست
• آزمایش پاپ اسمیر
• آزمایش ph
• معاینه لگن با اسپکولوم

پزشک متخصص می‌تواند با معاینه بیمار و انجام برخی از آزمایش‌ها علت بیماری را تشخیص داده و روند درمان را آغاز کند.

 درمان پزشکی خارش واژن

تا به اینجا دانستیم که علت خارش واژن چیست و چه دلایلی می‌تواند باعث ایجاد این عارضه شود. در این قسمت از مقاله قصد داریم تا با انواع روش‌های درمان پزشکی خارش واژن آشنا شویم. در جدول زیر به برخی از روش‌های درمان خارش واژن بر اساس علت ایجاد این بیماری اشاره‌کرده‌ایم.

توجه داشته باشید که به‌هیچ‌عنوان از داروهای اشاره شده در این مقاله به‌صورت خودسر استفاده نکنید. نوع درمان و داروهای مورداستفاده برای درمان خارش واژن حتما باید با مشورت پزشک متخصص زنان مشخص شود.

درمان خانگی خارش واژن

درصورتی‌که عارضه خارش واژن، ناشی از یک بیماری جدی نباشد می‌توان با برخی از روش‌های درمان خانگی تا حد زیادی این عارضه را درمان کرد. بیماری خارش واژن در برخی از مواقع می‌تواند از نشانه‌های یک بیماری جدی باشد. به همین علت در وهله اول لازم است تا به متخصص زنان مراجعه کنید تا بدانید که علت خارش واژن چیست و سپس با مشورت با پزشک در صورت نیاز از درمان‌های خانگی مورد اشاره استفاده کنید.

اگر خارش شما ناشی از عفونت قارچی واژن باشد، در کنار درمان‌های خانگی می‌توانید با نظر پزشک از داروهای ضدقارچ موضعی استفاده کنید. به عنوان مثال، کرم درماتین برای خارش واژن در مواردی که منشأ خارش قارچی باشد، می‌تواند گزینه مؤثری باشد.

برخی از مفیدترین روش‌های درمان خانگی برای خارش واژن عبارت‌اند از:

• ماست و عسل: این ترکیب ضدالتهاب و تسکین‌دهنده است و می‌توانید روی ۲ بار آن را روی واژن قرار دهید.
• کمپرس سرد: درصورتی‌که خارش بسیار شدید است می‌توانید از کمپرس سرد استفاده کنید. چندتکه یخ را روی یک پارچه تمیز بگذارید و روزی دو یا سه بار روی واژن قرار دهید.
• جوش‌شیرین: یک‌چهارم فنجان جوش‌شیرین را در وان حمام ریخته و به مدت ۱۵ دقیقه در وان بنشینید. این کار باعث تسکین سوزش و خارش واژن می‌شود.
• استفاده از ویتامین E: ویتامین E تسکین‌دهنده خارش واژن است و می‌تواند به‌صورت خوراکی یا موضعی مورد استفاده قرار گرفته شود.
• محلول آب و نمک: یک قاشق سوپ‌خوری نمک را در یک لیوان آب مخلوط کرده و واژن را با آن بشویید. محلول آب و نمک در کنترل میکروب‌های واژن موثر است.
• عسل: عسل را می‌توانید روی ناحیه تناسلی به‌صورت پماد استفاده کرده و بعد از ۲۰ دقیقه با آب گرم ناحیه تناسلی را شست‌وشو دهید.
• حمام سرکه سیب: مقداری از سرکه سیب را به آب وان حمام اضافه کنید و برای چند دقیقه در وان حمام خود را بشویید.
• روغن درخت چای: ۲ یا ۳ قطره از این روغن را روی دستان خود ریخته و روی قسمت بیرونی واژن قرار دهید.
• روغن نارگیل: از این روغن می‌توانید در قسمت داخلی واژن استفاده کنید. روغن نارگیل برای از بین بردن عفونت‌های مخمری موثر است.

چه پمادی برای خارش واژن خوبه

بر اساس اینکه علت خارش واژن چیست می‌توانید از پمادهای مختلفی برای درمان خارش استفاده کنید. اگر به دنبال بهترین پماد خارش واژن هستید، باید ابتدا علت ایجاد خارش مشخص شود. توجه داشته باشید که نوع پماد و نحوه مصرف آن حتما باید توسط پزشک متخصص مشخص شود. برخی از پمادهایی که می‌تواند برای درمان خارش مورد استفاده قرار گرفته شود در جدول زیر آورده شده است:

توجه کنید که استفاده از پماد برای درمان خارش واژن حتما باید با تشخیص پزشک استفاده شود. برای استفاده از پماد در وهله اول دستان و ناحیه تناسلی را به‌صورت کامل شست‌وشو داده و سپس خشک کنید. مقداری از پماد را که توسط پزشک مشخص شده است برداشته و به آرامی روی ناحیه واژن بمالید.

 خارش واژن در بارداری

یکی از دلایل خارش واژن در خانم‌ها، بارداری است. در دوران بارداری، سطح هورمون‌های استروژن و پروژسترون افزایش زیادی می‌یابد. این تغییرات زیاد در هورمون‌ها می‌تواند باعث تغییر تعادل باکتری‌ها و قارچ‌ها شده و درنتیجه باعث ایجاد خارش شود.

در دوران بارداری نیز باید خارش واژن را جدی بگیرید چراکه ممکن است ناشی از بیماری‌های دیگری باشد. به همین علت برای اینکه بدانید علت خارش واژن چیست لازم است تا به متخصص زنان مراجعه کرده و این موضوع را با دکتر در میان بگذارید.

 خارش واژن در زمان تخمک‌گذاری

در برخی از مواقع علت خارش واژن به دلیل نوسانات هورمونی در زمان تخمک‌گذاری است. برای جلوگیری از خارش در این حالت می‌توانید کارهایی مانند نوشیدن آب کافی یا پوشیدن لباس‌زیر نخی را انجام دهید. درصورتی‌که میزان خارش شدید باشد ممکن است دچار عفونت قارچی شده باشید.

 خارش واژن در پریودی

خارش واژن در پریودی یکی از عارضه‌های شایع در بین زنان به شمار می‌رود. تغییرات هورمونی در دوران پریودی ازجمله اصلی‌ترین دلایل خارش به شمار می‌رود. البته توجه داشته باشید که خارش می‌تواند ناشی از علت‌های دیگری نظیر عفونت‌های باکتریایی یا قارچی نیز باشد.

 خارش واژن قبل از پریودی

به‌صورت کلی، خارش واژن قبل از پریودی ناشی از عوامل زیر است:

• تغییرات هورمونی: در روزهای قبل از پریود شدن، سطح هورمون استروژن به کم‌ترین حالت خود می‌رسد که باعث خشکی در واژن می‌شود.
• سندروم پیش از قاعدگی(PMS) : این سندروم پنج تا ۱۰ روز قبل از پریود دیده می‌شود و باعث ایجاد علائمی در بدن شخص ازجمله خارش می‌شود.
• اختلال دیسفریک پیش از قاعدگی (PMDD): این اختلال را نوع شدیدتر سندروم PMS می‌دانند که باعث ایجاد خارش شدید در واژن می‌شود.

 خارش واژن بعد از پریودی

خارش واژن ناشی از تغییرات هورمونی ممکن است تا چند روزی بعد از پریود نیز ادامه داشته باشد که جای نگرانی ندارد. درصورتی‌که خارش مدت طولانی ادامه پیدا کرده است و با علائم دیگری مثل سوزش یا ترشحات غیرعادی همراه است باید به متخصص زنان مراجعه کنید.

 خارش واژن بعد از رابطه

خارش واژن بعد از داشتن مقاربت جنسی معمولا به علت خشکی پوست و عدم استفاده از لوبریکانت است. این خارش جای نگرانی خاصی ندارد. درصورتی‌که یک رابطه پرخطر داشته اید و از کاندوم استفاده نکرده‌اید و دچار خارش واژن شده‌اید حتما به متخصص زنان مراجعه کنید.

 پیشگیری از خارش واژن

درصورتی‌که بعد از مراجعه به متخصص زنان، تشخیص دادید که خارش واژن ناشی از بیماری خاصی نیست رعایت نکات زیر می‌تواند باعث بهبود و پیشگیری از خارش شود. این نکات عبارت‌اند از:

• در هنگام رابطه جنسی از کاندوم استفاده کنید.
• از صابون‌های معطر، لوسیون و حمام حباب‌دار دوری کنید.
• ناحیه تناسلی خود را با آب گرم و پاک‌کننده ملایم شست‌وشو دهید.
• در صورت رفتن به استخر، لباس‌های خیس یا مرطوب را سریعا عوض کنید.
• لباس‌های زیر خود را روزانه عوض نمایید.
• از محصولات لبنی مانند ماست بیشتر استفاده کنید. استفاده از این محصولات باعث کاهش احتمال ابتلا به عفونت‌های مخمری می‌شود.
• در هنگام دفع مدفوع، خود را از جلو به عقب پاک کنید.

توجه داشته باشید که نکات بالا تنها در صورتی می‌تواند برای بهبود خارش واژن مفید باشد که این خارش ناشی از بیماری خاصی نباشد.

 چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم

خارش واژن در اکثر مواقع یک عارضه طبیعی بوده و معمولا بدون نیاز به درمان خاصی رفع می‌شود. بااین‌حال، درصورتی‌که خارش برای مدت طولانی ادامه داشته باشد یا با علائم دیگری نظیر ترشحات واژنی همراه باشید حتما باید برای معاینه به متخصص زنان مراجعه کنید. متخصص زنان می‌تواند با تشخیص علت بیماری، روند درمان را آغاز کند.

در صورت تمایل می‌توانید، علائم بیماری خود را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید تا کارشناسان مجله پزشکی سلامت خونه راهنمایی های لازم را به شما ارائه کنند.

 سوالات متداول خارش واژن

1. چگونه از خارش واژن در شب جلوگیری کنم؟
   برای جلوگیری از خارش واژن در شب می‌توانید با مشورت پزشک از برخی از کرم‌های موضعی ضد خارش استفاده کنید. علاوه بر این، استفاده از کمپرس یخ نیز برای جلوگیری از خارش مفید است.
2. برای درمان و جلوگیری از خارش واژن از چه نوشیدنی‌ای می‌توان استفاده کرد؟
   آب. استفاده از آب کافی در طول روز می‌تواند باعث سرحال نگه داشتن پوست بدن شده و خارش واژن را نیز بهبود دهد. استفاده از نوشیدنی‌های کافئین دار و یا الکل نیز می‌تواند باعث بدتر شدن خارش شود.
3. آیا استفاده از وازلین می‌تواند باعث کاهش خارش واژن شود؟
   درصورتی‌که خارش واژن ناشی از خشکی پوست باشد، استفاده از وازلین می‌تواند به تسکین خارش کمک کند. درصورتی‌که خارش ناشی از عوامل دیگری باشد استفاده از وازلین تاثیری ندارد.
4. خارش واژن طبیعی چند روز طول می‌کشد تا از بین برود؟
   معمولا اگر خارش واژن ناشی از بیماری خاصی نباشد ظرف چند روز از بین می‌رود. استفاده از کرم‌های ضد خارش نیز می‌تواند طول این دوره را کوتاه‌تر کند.
5. بهترین کرم برای درمان خارش واژن چه کرمی است؟
   نوع کرم و نحوه مصرف آن باید توسط متخصص زنان برای شما تجویز شود. بااین‌حال، پماد کلوتریمازول یکی از بهترین پمادهای برای کنترل سوزش، خارش و ترشحات واژن به شمار می‌رود.
6. آیا شیو کردن می‌تواند باعث خارش واژن شود؟
   بله. این موضوع یکی از شایع‌ترین علت‌های خارش واژن است. واکنش‌های آلرژیک و تحریک فولیکول‌های مو می‌تواند باعث خارش در ناحیه تناسلی شود.

منبع:

mayoclinic.org