یکی از بیماریهای شایع زنان عفونت باکتریایی واژن است که همراه با ترشحات غیر معمول، سوزش و خارش در ناحیه واژینال مشاهده میشود. این عارضه در مواقعی رخ خواهد داد که به دلایل مختلف، تعادل طبیعی میکروارگانیسمهای واژن بر هم بخورد. بافت عضلانی این ناحیه پوشیده شده از غشای مخاطی بوده و از دهانه رحم بخش داخلی آن آغاز میشود.
در زنان این ناحیه حساسیت بسیار زیادی دارد و به علت وجود رطوبت، همیشه مستعد عفونت میباشد. بنابراین وقتی علائم عفونت باکتریایی واژن مشاهده میشود، باید آن را جدی گرفت و در صورتی که بیش از یک هفته ادامه دار باشد، حتماً باید به پزشک متخصص زنان مراجعه نمود. در این مطلب تغییراتی که سبب بروز عفونت واژینال میشود و نشانههای آن را بررسی کرده و نحوه درمان آنها را بیان میکنیم.
عفونت باکتریایی واژن چیست؟
عفونت باکتریای واژن، یک نوع التهاب در این ناحیه است که وقتی تعادل باکتریهای واژینال به هم بخورد، فرد دچار خارش و سوزش در این ناحیه شده و شاهد خروج غیر عادی ترشح از این ناحیه میشود.
ترشح کم مایع بدون بو و شفاف در طول روز از واژن طبیعی خواهد بود، اما در صورتی که این ترشحات بوی شدید یا تغییر رنگ داشته باشند و یا در زمان ادرار، احساس سوزش یا درد پیدا شود، نشان دهنده عفونت باکتریایی واژن میباشد. همچنین این عارضه موجب میگردد که در زمان رابطه جنسی سبب خونریزی، درد شدید و لکه بینی شود.
علائم عفونت باکتریایی واژن
در بیشتر مواقع علائم و نشانههای عفونت باکتریای واژن خفیف بوده و به شکل پایدار باقی میماند. از علائم شایع این عارضه میتوان به این موارد اشاره کرد:
- وجود بوی نامطبوع در ترشحات که معمولاً پس از رابطه جنسی بدتر و بیشتر میشود.
- احساس درد در ناحیه واژن
- ترشحات خاکستری، سبز یا سفید آبکی
- خارش داشتن در این ناحیه و یا اطراف آن
- در برخی مواقع وجود درد شکم
باید به این نکته توجه داشته باشید که همه افرادی که مبتلا به این بیماری هستند، تجربه ترشحات واژن را لزوماً نخواهند داشت، اما در صورتی که این ترشحات را مشاهده کردید، باید بتوانید آن را از ترشحات دیگر متمایز نمایید.
جالب است بدانید که افراد زیادی وقتی به عارضه مبتلا میشوند حتی هیچ یک از علائم را ندارند. در حقیقت تعدادی باکتری در هر واژن سالم وجود دارد که در برخی مواقع امکان دارد باکتریهای طبیعی بیش از اندازه رشد داشته باشند، یا بر باکتریهای مفید باکتریهای مضر غلبه پیدا کنند که در این شرایط گفته میشود، تعادل باکتریایی واژن به هم خورده است.
با مشاهده هر یک از علائم این بیماری، باید در کمترین زمان ممکن به پزشک متخصص مراجعه نمایید و اقدامات لازم برای درمان را انجام دهید.
تفاوت علائم عفونت باکتریایی واژن با دیگر عفونتهای واژن
عفونتهای واژن ممکن است ناشی از عوامل مختلفی مانند باکتریها، قارچها یا ویروسها باشند که هر کدام علائم خاص خود را دارند. تفاوت عفونت قارچی و باکتریایی واژن را که باهم بررسی کنیم، عفونت باکتریایی واژن (BV) معمولاً با ترشحات رقیق و بدبو (بوی ماهی) همراه است و معمولاً خارش یا التهاب شدیدی ایجاد نمیکند. در مقابل، عفونت قارچی واژن معمولاً خارش شدید، ترشحات سفید و غلیظ به شکل پنیر و التهاب زیاد را به همراه دارند. عفونتهای قارچی و عفونتهای ویروسی ممکن است با قرمزی و سوزش شدیدتر همراه باشند. تشخیص دقیق نوع عفونت از طریق معاینه و آزمایشهای تخصصی امکانپذیر است و درمان مناسب بسته به نوع عامل ایجادکننده متفاوت خواهد بود.
مقایسه علائم عفونت باکتریایی واژن با عفونتهای واژن دیگر
| نوع عفونت | رنگ و نوع ترشحات | بو | خارش و التهاب | علائم دیگر |
|---|---|---|---|---|
| عفونت باکتریایی (BV) | ترشحات رقیق، سفید یا خاکستری | بوی ماهی (شدید) | خارش کم یا بدون خارش | گاهی سوزش خفیف |
| عفونت قارچی | ترشحات غلیظ، سفید و پنیر مانند | بدون بو یا بوی کم | خارش شدید، التهاب | قرمزی، تورم واژن |
| عفونت ویروسی | معمولاً ترشحات کم یا بدون ترشح | معمولاً بدون بو | سوزش، درد یا زخم | تاول، زخم یا ضایعات پوستی |
انواع عفونت باکتریایی واژن
عفونتهایی که در ناحیه واژن به وجود میآیند، ممکن است باکتریایی، قارچی، تحریکی یا ویروسی باشند. علاوه بر عفونت باکتریایی واژن(واژینوز باکتریال)، باکتریهای ایجاد کننده بیماریهای مقاربتی(STD) نیز میتوانند باعث عفونت در واژن شود. پزشکان متخصص پس از معاینه فرد بیمار و پرسیدن شرح حال از او، تشخیص دقیق را میدهند. انواع عفونت باکتریای واژن عبارتند از:
- واژینوز باکتریایی: این عفونت معمولاً در مواقعی که رشد بیش از اندازه باکتریهای واژن وجود داشته باشد، ایجاد میگردد. در محیط واژن این عفونت در بیشتر مواقع به علت کاهش لاکتوباسیل است.
- کلامیدیا: این عفونت باکتریایی معمولاً در گروه عفونتهای مقاربتی یا انتقال یابنده در ارتباط جنسی قرار میگیرد. معمولاً افرادی که دچار این عارضه میشوند، در هنگام نزدیکی احساس درد و سوزش زیادی را تجربه میکنند.
- عفونت باکتریایی سوزاک: این عفونت نیز مانند نوع کلامیدیا در دسته عفونتهای مقاربتی قرار میگیرد. از علائم شایع آن میتوان به مواردی مانند احساس سوزش در حین ادرار، خونریزی واژینال و تورم در ناحیه تناسلی اشاره کرد. اما بیشتر از پنجاه درصد از بانوانی که به این عفونت مبتلا میشوند، هیچ علائمی ندارند.
بیشتر خوانید: معمولاً ترشحات پنیری واژن یکی از نشانههای عفونت قارچی است.
علت ایجاد عفونت باکتریایی چیست؟
با توجه به اینکه این عفونت توسط پاتوژن خارجی مانند سیفیلیس و یا HIV به وجود نمیآید، از بیماریهای مقاربتی محسوب نمیشود و عامل اصلی آن واژینوز باکتریال است. در مواقعی که باکتریهای مضر در ناحیه واژن افزایش پیدا میکنند، سبب بروز این عفونت میگردند.
یکی از شایعترین باکتریهای مضر در این ناحیه گاردنلا واژینالیست است، اما دیگر باکتریها نیز میتوانند سبب ایجاد این عفونت شوند. این افزایش باکتریهای مضر و عدم تعادل امکان دارد به علت مشکلات نقص ایمنی یا تغییر در اسیدیتیه واژن (PH واژن) باشد.
در بیشتر مواقع ورود میکروبهای اضافه یا جدید به واژن خانمها از راه رابطه جنسی میتواند سبب بروز این عفونت واژن شود. از مهمترین دلایل عفونت باکتریایی واژن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- رابطه جنسی محافظت نشده دهانی، مقعدی یا واژنی
- داشتن شرکای جنسی جدید و متعدد
- سیگار کشیدن
- دوش واژینال
- دستگاههای داخل رحمی
- ژنتیک
- شرایط مختلفی که سبب تغییرات هورمونی میشوند، مانند بارداری
- مصرف خودسرانه انواع آنتی بیوتیک
چگونه از ابتلا به عفونت باکتریایی واژن جلوگیری کنیم؟
همانطور که میدانید عفونت از جمله بیماریهای شایع در بین بانوان است. برای جلوگیری و پیشگیری از عفونت باکتریایی توصیه میشود در هنگام ارتباط جنسی از شیوههای ایمن استفاده کنید.
همچنین باید در این ناحیه بهداشت به صورت کامل و مرتب رعایت شود تا خطر ابتلا به این عارضه تا حد زیادی کاهش یابد. برای جلوگیری از ابتلا به این عفونت میتوانید از راهکارهای زیر استفاده نمایید:
- برای اینکه در ناحیه واژینال باکتریهای جدید کمتری وجود داشته باشند، نباید شرکای جنسی متعددی داشته باشید.
- در روابط جنسی خود از محافظت کنندههایی که امروزه به راحتی در دسترس هستند، مانند کاندوم باید استفاده نمایید و از رابطه جنسی محافظت نشده بپرهیزید.
- رعایت بهداشت در ناحیه واژن بسیار اهمیت دارد. پس از ادرار، این ناحیه را از جلو به عقب تمیز کنید.
- اگر به صورت مکرر دچار این عفونت میشوید و یا در این ناحیه عفونت قدیمی شدیدی وجود دارد، از دستگاههای داخل رحمی استفاده نکنید.
- توجه داشته باشید که استفاده از محصولات معطر مانند ژلهای شستشو، صابونهای معطر و عطرها عواملی برای ملتهب شدن واژن میباشند. بنابراین تمام محصولات بهداشتی که در این ناحیه استفاده میشوند، حتی نوار بهداشتی، نباید عطر داشته باشند.
- به رژیم غذایی خود توجه بیشتری داشته باشید و از مواد غذایی مفید استفاده کنید تا در بدن تعادل باکتریهای مفید وجود داشته باشد.
- از مواد شیمیایی که مخصوص ناحیه واژن و دخانیات استفاده نکنید.
- از استرس و اضطراب بیش از اندازه دور باشید.
- در دستور کار خود معاینات منظم را قرار دهید.
عوارض عفونت باکتریایی واژن
در صورتی که این عفونت به موقع درمان نشود، عوارض مختلفی به دنبال خواهد داشت که برای افراد بسیار آزاردهنده است. مهمترین آنها عبارتند از:
- افزایش خطر ابتلا به بیماریهای التهابی لگن
- بیشتر شدن احتمال ابتلا به عفونتهای مقاربتی
- احتمال داشتن زایمان زودرس
- بیشتر شدن احتمال سقط خود به خودی جنین
به همین دلایل است که گفته میشود مراجعه به موقع به پزشک متخصص و درمان عفونت اهمیت زیادی دارد.
راههای درمان عفونت باکتریایی واژن
در مواقعی که هر یک از علائم آزاردهنده این عفونت را مشاهده کردید، از خود درمانی به صورت جدی بپرهیزید. نوع درمان این عفونت، میزان مصرف داروها و مدت زمان استفاده از آنها حتماً باید توسط پزشکان متخصص تشخیص داده شوند.
یکی از راه های درمان عفونت واژن، درمان عفونت واژن در خانه است که بعضی از خانم ها طرفدار آن هستند.
درمان عفونت باکتریایی واژن با مترونیدازول
پس از تشخیص این عفونت، معمولاً پزشکان برای درمان از قرص یا ژل مترونیدازول برای درمان آن استفاده میکنند. میزان و طول مدت استفاده از این درمان را پزشک تعیین میکند.
به صورت معمول نحوه استفاده از ژل مترونیدازول به این صورت است که به صورت موضعی درون واژن مورد استفاده قرار میگیرد و توصیه میشود به مدت ۵ الی ۷ روز از این ژل استفاده شود تا عفونت ایجاد شده به صورت کامل درمان شود.
همچنین قرص مترونیدازول نیز با توجه به شرایط و سن افراد تجویز میگردد که در اکثر مواقع با فاصله ۸ ساعت تجویز میشود.
درمان عفونت باکتریایی واژن با کلیندامایسین
کپسول کلیندامایسین یک نوع آنتی بیوتیک میباشد که باکتریهایی که سبب عفونتهای واژنی میشوند، مانند واژینوز باکتریایی را مورد هدف قرار داده و به داخل سلولهای باکتریایی نفوذ میکند.
این آنتی بیوتیک با مهار کردن میزان سنتز پروتئین این باکتریها سبب میشود که میزان جمعیت این باکتریهای مضر کاهش پیدا کنند. به صورت کلی برای درمان عفونتهای باکتریایی داروهای موضعی مانند ضد قارچها و داروهای آنتی بیوتیک انتخاب مناسبتری محسوب میشوند.
عفونت باکتریایی واژن در بارداری
در دوران بارداری نیز ممکن است که بانوان به این عفونت مبتلا شوند. باید توجه داشته باشید که درمان این عفونت بسیار راحت است. بنابراین باید در زمان مناسب به پزشک مراجعه کرده و اقدامات لازم را برای درمان آن انجام داد. چون خطرات این عفونت در بارداری بسیار بیشتر است.
اگر این عفونت در دوران بارداری به موقع برطرف نگردد، ممکن است سبب تولد نوزاد با وزن کم شود و یا حتی سبب زایمان زودرس نیز میگردد. با توجه به اینکه در دوران بارداری به علت تغییرات هورمونی و PH واژن، احتمال ابتلا به این عفونت در بانوان بیشتر است، توصیه میشود که حتماً در هنگام رابطه جنسی از محافظت کنندهها استفاده نمایند و از مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک و داروهای واژینال بپرهیزند.
عفونت باکتریایی واژن مقاوم به درمان
عفونت باکتریایی واژن مقاوم به درمان عفونتهای مزمنی هستند که با مصرف داروها و آنتیبیوتیکها خوب نمیشوند و یا پس از درمان به سرعت مجدداً عود میکنند.
اگر شما هم در طول سال بیش از چهار بار این عفونت را تجربه میکنید، برای درمان باید به پزشک متخصص زنان مراجعه نمایید. پزشک با توجه به شرایط بیمار از روشهای مختلفی مانند لیزر، برای درمان استفاده میکند.
عدم درمان به موقع انواع عفونتهای مقاوم به درمان واژن، عوارض و مشکلات زیر را به همراه خواهد داشت:
- ناباروری
- افزایش خطر سقط خود به خودی جنین
- زایمان زودرس
- التهاب لگن
- ایجاد دردهای مداوم
عفونت باکتریایی واژن قابل انتقال است؟
عفونت باکتریایی واژن بر خلاف عفونتهای قارچی از فردی به فرد دیگر به صورت مستقیم منتقل نمیشود، اما با این وجود عوامل مختلفی میتوانند خطر ابتلا به این عفونت را در زنان به شدت افزایش دهند.
BV یا باکتریال واژینوز سبب ایجاد درد میشود که این درد بر کیفیت زندگی و روابط جنسی افراد تأثیر منفی خواهد گذاشت. اگر تشخیص و درمان آن به موقع انجام نشود، در آینده درمان آن دشوارتر خواهد بود.
آیا عفونت باکتریایی واژن خطرناک است؟
علایم و نشانههای این بیماری در برخی مواقع جدی و شدید است که موجب ضعیف شدن دیوارههای واژن میگردد. بنابراین در این شرایط افراد مستعد ابتلا به بیماریهای مقاربتی، مانند بیماری تریکومونیازیس خواهند بود.
به صورت کلی اگر بخواهیم پاسخ این سوال را بدهیم، باید بگوییم که این عارضه خطرناک نخواهد بود، ولی اگر به موقع تشخیص و درمان آن انجام نشود، دردسرها و عوارض آزار دهندهای را به همراه دارد.
این بیماری اگر به مرحله خطرناک و جدی نرسیده باشد، با مصرف داروهای آنتی بیوتیک به راحتی قابل درمان است.
چه زمانی به پزشک متخصص کنیم؟
در صورتی که هر یک از علائم این عفونت را داشتید، برای اینکه به موقع اقدامات مربوط به تشخیص و درمان انجام شود، باید به دکتر متخصص زنان مراجعه نمایید.
- در صورتی که ترشحات واژن تغییر کند یا همراه با تب و بو باشد.
- اگر قبلاً تجربه عفونت واژن را داشتهاید، اما این دفعه ترشحات متفاوت هستند.
- چنانچه شریک جنسی جدیدی داشته و علائم این عفونت را در خود مشاهده نمودید.
باید بدانید که بسیاری از علائم این بیماری با علائم دیگر عفونتها یکی است. بنابراین برای تشخیص دقیق و بررسی علائم، حتماً باید از پزشک متخصص کمک بگیرید. اگر شما هم تجربهای در این زمینه دارید، میتوانید تجربه خود را با گذاشتن کامنت با ما در میان بگذارید.
سخن پایانی
عفونت باکتریایی واژن عفونتی میباشد که بعضی از باکتریها بیش از حد رشد کرده و تعادل باکتریایی واژن به هم میخورد. همچنین در صورت ابتلا به این عارضه، التهاب واژن نیز تجربه خواهد شد. در برخی مواقع بانوانی که به این بیماری مبتلا میشوند، حتی ممکن است هیچ کدام از علائم را نداشته باشند و متوجه ابتلای خود به بیماری واژینوز باکتریال نمیشوند.
اما برخی از افراد علائم مختلفی مانند بوی نامطبوع واژن، سوزش ادرار، خارش واژن دارند. این عارضه بیشتر در زنانی که از دوش واژینال استفاده میکنند یا دارای چند شریک جنسی هستند و یا از دستگاههای داخل رحمی، مانند آی یودی استفاده میکنند، بیشتر دیده شده است.
برای درمان واژینوز باکتریایی پزشکان متخصص معمولاً داروهای آنتی بیوتیک مانند مترونیدازول را تجویز میکنند. برای تشخیص دقیق و درمان به موقع با مشاهده هر یک از علائم حتماً باید به دکتر زنان مراجعه نمایید.
سوالات متداول علایم عفونت باکتریایی واژن
- مهمترین علائم عفونت باکتریایی واژن چیست؟
از علائم شایع این عارضه میتوان به مواردی مانند سوزش، خارش و بوی نامطبوع واژن اشاره کرد. - آیا عفونت باکتریای واژن مسری است؟
به صورت کلی نمیتوان گفت که این بیماری مسری است. چون واژینوز باکتریال به شخص دیگر به صورت مستقیم منتقل نمیگردد، ولی ابتلا به بیماریهای مقاربتی و فعالیت جنسی میتواند احتمال ابتلا به آن را بیشتر کند. - درمان عفونت باکتریایی واژن چگونه است؟
با مشاهده هر یک از علائم باید به پزشک متخصص مراجعه نمایید. پزشکان معمولاً برای درمان عفونت باکتریایی واژن داروهای آنتی بیوتیک، مانند مترونیدازول را برای دوره هفت روزه تجویز میکنند. - تفاوت عفونت باکتریایی با عفونت قارچی چیست؟
هر دوی این عفونتها از عفونتهای واژن هستند و نشانههای آنها نیز به یکدیگر شباهت زیادی دارند. اما عامل عفونت قارچی واژن، قارچ است و معمولاً در این نوع عفونت، ترشحات غلیظ، سفید و بدون بو مشاهده میشود.
