مدتی است که از درد در ناحیه گردن خود رنج می‌برید؟ این درد به ناحیه گردن محدود نمی‌شود و به شانه، بازو، سر و پشت کتف نیز انتشار پیدا می‌کند؟ گردن درد یک مشکل بسیار شایع است که ممکن است افراد در سنین مختلف با آن مواجه شوند. این درد می‌تواند از یک مشکل ساده و موقتی به یک درد آزاددهنده و دائمی تبدیل شود.
کم‌تحرک بودن، قرار گرفتن در وضعیت بدنی نامناسب و یا استفاده طولانی‌مدت از گوشی و لپ‌تاپ می‌توانند از دلایل گردن درد باشند. در این مقاله قصد داریم که علت گردن درد را مورد بررسی قرار داده و با علائم، روش‌های تشخیص و درمان گردن درد مزمن بیشتر آشنا شویم.
گردن درد چیست ؟
گردن درد را به عنوان یکی از شایع‌ترین مشکلات اسکلتی‌ـ‌عضلانی معرفی می‌کنند. این درد می‌تواند از یک گرفتگی ساده عضلات تا بیماری‌های جدی‌تر ستون فقرات گردنی ناشی شود. گاهی اوقات این درد فقط درخود گردن محدود شده و برخی مواقع نیز به شانه، بازو، پشت سر و حتی بین دو کتف کشیده می‌شود. بسیاری از انسان‌ها این درد را یک مشکل موقتی می‌دانند در حالی که این چنین نبوده و این مشکل می‌تواند بر کیفیت زندگی، تمرکز، خواب و کار افراد تاثیر منفی بگذارد.
علت گردن درد در همه افراد یکسان نیست. بعضی اوقات عامل اصلی بروز این درد نشستن طولانی‌مدت پشت میز و وضعیت بدنی نامناسب است. گاهی هم التهاب مفاصل، بیرون‌زدگی دیسک یا فشار روی عصب‌ها دلایل گردن درد محسوب می‌شوند. از این رو، شناخت علت گردن درد مزمن بسیار حائز اهمیت است.
گردن از بخش‌های مختلفی تشکیل شده است. ستون مهره‌ها، رباط، دیسک بین مهره‌ای، رگ‌ها و عضلات از مهم‌ترین بخش‌های به کار رفته در گردن هستند. فشارهای کوچک و تکرار شونده به سرعت سبب درد در این ساختار پیچیده می‌شود. اگر درد در ناحیه گردن بیش از چند روز ادامه داشته و مدام تکرار شود، احتمال دارد که فرد به گردن درد مزمن دچار شده باشد.
دلایل و علت های گردن درد
عوامل و فاکتورهای مختلفی وجود دارند که به عنوان دلیل بروز درد شناخته می‌شوند. برخی از این عوامل مستقیما سبب بروز درد در ناحیه گردن شده و بعضی دیگر از آن‌ها گردن درد را تشدید می‌کنند. در ادامه، مهم‌ترین علت‌های بروز گردن درد را مورد بررسی قرار می‌دهیم:
- وضعیت بدنی نامناسب
قرار گرفتن بدن در وضعیت نامناسب سبب بروز گردن درد می‌شود. خم شدن بر روی لپ‌تاپ و یا وسیله کار، بالش نامناسب و نشستن‌های طولانی‌مدت از مهم‌ترین دلایل گردن درد هستند. - کشیدگی عضلات
کشیدگی عضلات گردن به دلیل انجام حرکت ناگهانی و یا انجام حرکات ورزشی نامناسب می‌تواند علت گردن درد باشد. در این شرایط، عضلات گردن دچار پارگی و یا التهاب شده و در نهایت درد و یا محدودیت حرکتی ایجاد می‌شود. - اسپاسم عضلانی
اسپاسم عضلانی گردن از دیگر دلایل بروز این درد است. این اسپاسم در حقیقت به معنی انقباض غیرارادی و شدید عضلات در ناحیه گردن می‌باشد. استرس، کار زیاد و یا خستگی می‌توانند از مهم‌ترین دلایل بروز اسپاسم عضلانی و گردن درد باشند. - آرتروز گردن
آرتروز گردن را به عنوان علت گردن درد به خصوص در سنین بالا معرفی می‌کنند. در شرایطی که غضروف‌های مفاصل گردنی کم کم فرسوده شوند، حرکت مهره‌ها دردناک و خشک شده و در نتیجه، آرتروز گردن بروز می‌کند. این بیماری می‌تواند یکی از دلایل گردن درد در افراد باشد. - فتق دیسک گردن
با توجه به بررسی‌های انجام شده، فتق دیسک گردن نیز می‌تواند باعث گردن درد شود. این بیماری زمانی بروز می‌کند که بخش داخلی دیسک بین‌مهره‌ای بیرون زده و به ریشه‌های عصبی فشار وارد شود. این بیماری سبب درد در ناحیه گردن، بازو و یا حتی گزگز انگشتان می‌شود. - تنگی کانال نخاعی گردن
یک علت گردن درد، تنگی کانال نخاعی است. در صورت ابتلا به این بیماری، فضای عبور نخاع تنگ شده و فرد علاوه بر درد گردن ممکن است در راه رفتن نیز دچار اختلال شود و بی‌حسی را تجربه کند. - رادیکولوپاتی گردن
گاهی اوقات درگیری ریشه‌های عصبی گردن سبب بروز درد می‌شود. این درد به صورت تیرکشنده و همراه با بی‌حسی و گزگز می‌باشد. - آسیب‌های فیزیکی و ضربه
تصادف، ضربه و یا زمین خوردن می‌توانند درد را به همراه داشته باشند. در این شرایط معمولا بافتهای نرم، مهره و یا حتی رباط‌ها دچار آسیب شده و در نتیجه فرد احساس گردن درد می‌کند. - استرس و تنش روانی
برخی از گردن دردها ریشه عصبی داشته و به دلیل استرس و تنش‌های روانی بروز می‌کنند. در این شرایط، معمولا عضلات گردن منقبض شده و سبب بروز درد می‌شود. - مشکلات مربوط به خواب
اگر موقع خواب سرو گردن در شرایط نامناسبی قرار بگیرند، ممکن است فرد صبح با ناراحتی بیدار شود. استفاده از تشک و یا بالش نامناسب می‌تواند سبب بروز این درد شود. - عفونت‌ها یا بیماری‌های التهابی
برخی اوقات التهاب و یا عفونت باعث می‌شود تا فرد در ناحیه گردن خود درد احساس کند. اگر این مشکل با تب و یا ضعف شدید همراه باشد، باید سریعا به پزشک مراجعه کنید.
انواع گردن درد
در حالت کلی گردن درد را در چند گروه مختلف دسته‌بندی می‌کنند. با این کار، پزشک راحت‌تر می‌تواند علت گردن درد را تشخیص داده و روش درمانی مناسبی را به بیمار پیشنهاد دهد.
گردن درد حاد
گردن درد حاد در واقع به دردی گفته می‌شود که به‌طور ناگهانی شروع شده و معمولاً از چند روز تا چند هفته ادامه پیدا می‌کند. این درد در بیشتر موارد به دلیل کشیدگی عضلات گردن، خوابیدن در وضعیت نامناسب، انجام یک حرکت ناگهانی یا حمل اجسام سنگین بروز می‌کند.
همچنین گاهی اوقات علت درد پشت گردن و شانه نیز همین عوامل هستند. زیرا گرفتگی یا کشیدگی عضلات و رباط‌های ناحیه گردن می‌تواند درد را به شانه‌ها و قسمت پشت گردن منتشر کند. زمانی که فرد به گردن درد حاد مبتلا می‌شود، معمولاً احساس خشکی، محدودیت حرکت و درد موضعی در ناحیه گردن دارد. البته این درد ممکن است به شانه، پشت گردن یا حتی پشت سر نیز کشیده شود.
در اغلب موارد این گردن درد با استراحت و اصلاح وضعیت بدن بهبود می‌یابد. برای کاهش درد گردن در این گونه موارد می‌توان از داروهای ضدالتهاب و یا کمپرس سرد و یا گرم استفاده کرد.
گردن درد مزمن
یکی دیگر از انواع گردن درد، گردن درد مزمن است. این نوع درد برای بازه زمانی طولانی (حدود سه ماه) ادامه می‌یابد. علت گردن درد نیز معمولا تغییرات ساختاری ستون فقرات یا بیماری‌های زمینه‌ای است. فرسایش مفاصل (آرتروز)، فتق دیسک گردن، تنگی کانال نخاعی و قرار گرفتن بدن در وضعیت نامناسب سبب بروز این مشکل می‌شود.
درد ایجاد شده در این حالت مبهم و خسته‌کننده است و می‌تواند بر کیفیت زندگی، خواب و کار کردن فرد تاثیر بگذارد. برای درمان این درد باید به پزشک مراجعه کرده و از تکنیک‌های فیزیوتراپی و یا تمرینات اصلاحی استفاده شود.
گردن درد مکانیکی
گردن درد مکانیکی از رایج‌ترین انواع درد ناحیه گردن است که با نحوه قرارگیری بدن ارتباط مستقیم دارد. یکی از دلایل گردن درد به‌وجود آمده ساختارهای حرکتی گردن مانند مفاصل فاست Facet joints))، دیسک‌های بین‌مهره‌ای، لیگامان‌ها (رباط‌ها) یا عضلات گرفته شده است.
این درد برخلاف دردهای عصبی که با گزگز و یا بی‌حسی همراه است، بیشتر با حرکت گردن کاهش یافته و یا شدت می‌گیرد.
گردن درد التهابی
افراد ممکن است به گردن درد التهابی دچار شوند. عامل اصلی بروز این درد معمولا التهاب در ناحیه گردن و یا واکنش سیستم ایمنی بدن می‌باشد. معمولا زمانی که مواد شیمیایی التهابی در مفاصل آزاد می‌شوند، این درد احساس می‌شود. فرد بعد از ابتلا به این درد در هنگام استراحت متوجه سخت شدن مفاصل شده و احساس می‌کند که گردن او خشک وبی‌حرکت شده است.
بیماری‌های خود ایمنی و سیستمیک از مهم‌ترین دلایل گردن درد التهابی می‌باشند. در صورت ابتلا به این درد باید به پزشک مراجعه کرده تا تحت دارو درمانی قرار بگیرید.
گردن درد عصبی
فشارهای عصبی نیز می‌توانند سبب بروز این مشکل شوند. در این شرایط، فرد به گردن درد عصبی مبتلا شده‌است. در شرایطی که یکی از اعصاب خارج گردنی که از بین مهره‌های گردن عبور می‌کند، تحت فشار قرار گرفته و یا تحریک شود، این درد بروز می‌کند.
در این حالت درد از گردن شروع شده و مانند یک شوک الکتریکی و یا سوزش به سمت شانه و یا بازو کشیده می‌شود. این بیماری با علائمی مثل گزگز، بی‌حسی یا ضعف شناخته می‌شود.
چه گروه‌هایی بیشتر در معرض گردن درد هستند؟
شناخت دلایل گردن درد راحت‌تر مشخص می‌کند که چه افرادی بیشتر در معرض گردن درد قرار دارند. طبق بررسی‌های انجام شده، برخی از افراد در وضعیت بدنی نامناسب قرار گرفته و یا این که فعالیت‌هایی انجام می‌دهند که احتمال بروز درد گردن در آن‌ها بیشتر است. درد در ناحیه گردن در این افراد بسیار شایع است:
- کسانی که به‌دلیل کار یا تحصیل، ساعت‌های طولانی پشت میز می‌نشینند.
- کسانی که برای بازه زمانی طولانی با موبایل یا لپ‌تاپ کار می‌کنند.
- رانندگان حرفه‌ای که زمان زیادی رانندگی می‌کنند.
- افرادی که ورزش سنگین یا حرکات ناگهانی انجام می‌دهند.
- افراد مبتلا به چاقی یا ضعف عضلات گردن.
- سالمندان.
- کسانی که آسیب و یا ضربه به گردن را تجربه کرده‌اند.
- افرادی با استرس بالا و تنش عضلانی مزمن.
علائم و نشانه های گردن درد
برای آن که دلایل گردن درد به طور دقیق مشخص شود، ابتدا باید علائم و نشانه‌های آن مورد بررسی قرار گیرد. بعضی از افراد این ناراحتی را فقط زمانی کار کرده و یا گردن خود را حرکت می‌دهند، احساس می‌کنند. برخی دیگر حتی در زمان استراحت مانند خوابیدن و یا دراز کشیدن نیز این درد را تجربه می‌کنند.
افرادی که گردن درد را تجربه می‌کنند، ممکن است با علائم مختلفی داشته باشند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
- درد موضعی .
- خشکی و محدودیت حرکت.
- درد در زمان چرخاندن یا خم کردن گردن.
- انتشار درد به شانه، بازو یا پشت سر.
- احساس گرفتگی یا سنگینی در عضلات.
- سردرد.
- گزگز یا بی‌حسی در دست‌ها.
- کاهش دامنه حرکتی.
- درد پس از بیدار شدن از خواب.
- حساسیت به لمس در ناحیه گردن.
علائمی که باید فورا به پزشک مراجعه شود
علائم گردن درد ممکن است هشداردهنده باشند و می‌توانند دلایل خطرناکی داشته باشند. پس، اگر این نشانه‌ها را در بدن خود مشاهده کردید، حتما باید به پزشک متخصص مراجعه کنید. فشار عصبی شدید، بیماری‌های التهابی و یا حتی آسیب‌های ساختاری می‌توانند نشانه‌های مختلفی داشته باشند که عبارتند از:
- تب و لرز.
- سردرد شدید و غیرمعمول.
- ضعف در دست یا پا.
- بی‌حسی یا گزگز شدید.
- اختلال در راه رفتن.
- بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع.
- درد شدید بعد از تصادف یا ضربه.
- کاهش وزن بی‌دلیل.
- درد شبانه شدید و مداوم.
- سفتی شدید گردن همراه با تهوع یا گیجی.
تشخیص علت گردن درد
برای انتخاب روش درمان مناسب ابتدا باید علت بروز این درد به درستی تشخیص داده شود. پزشک ابتدا با معاینه فیزیکی و گرفتن شرح‌حال از بیمار، دلایل گردن درد را مورد بررسی قرار می‌دهد. قدرت عضلات و رفلکس‌ها را ارزیابی کرده و حرکت دست و بازو را نیز بررسی می‌کند. پزشک متخصص برای تشخیص علت این عارضه عکسبرداری کرده و در صورت شک به دیسک گردن، MRI می‌گیرد.
گاهی اوقات نیز لازم است که CT scan انجام شود. اگر پزشک به التهاب و با عفونت در بدن فرد بیمار مشکوک شده باشد، تست آزمایش خون انجام می‌دهد. با بررسی جواب این تست‌ها عامل اصلی بروز درد مشخص شده و شرایط برای درمان این بیماری فراهم می‌شود.
روش های درمان گردن درد
برای درمان دردهای ناحیه گردن، ابتدا باید دلایل گردن درد مشخص شود. علت آن است که برخی از این دردها با استراحت برطرف شده و بعضی دیگر از آن‌ها به دارودرمانی و یا فیزیوتراپی نیاز دارند.
- استراحت کوتاه‌مدت
برای رفع گردن درد بهتر است که چند روز استراحت کنید تا فشار ایجاد شده کاهش یابد. - اصلاح وضعیت بدن
باید نحوه نشستن خود را اصلاح کرده و موبایل و یا لپ‌تاپ را در وضعیت مناسبی نسبت به خود قرار دهید. - داروهای مسکن و ضدالتهاب
پزشک در برخی موارد داروهای مسکن و یا کاهش دهنده التهاب تجویز می‌کند. . - فیزیوتراپی
یک روش بسیار موثر برای کاهش درد در ناحیه گردن، فیزیوتراپی است. با این کار، دامنه حرکتی گردن افزایش یافته و عضلات گردن نیز تقویت می‌شوند. - کمپرس گرم یا سرد
در صورتی که عضلات گردن دچار اسپاسم شده باشند، باید از کمپرس گرم و یا سرد استفاده کرد. استفاده از کمپرس و ماساژ‌ملایم، می‌تواند به کاهش درد کمک کند. - ماساژ و تمرینات کششی
گاهی اوقات نیاز است که با استفاده از تمرینات کششی مناسب کشیدگی عضلات گردن را کاهش داده و در نتیجه به بهبود خشکی کمک کرد.
پیشگیری از گردن درد
برای پیشگیری از گردن درد اقدامات مختلفی می‌توان انجام داد. رعایت یکسری نکات می‌تواند به افراد کمک کند تا از بروز درد جلوگیری کرده و یا این که این ناراحتی را کاهش دهند. مهم‌ترین اقداماتی که در این زمینه می‌توانید انجام دهید، عبارتند از:
- هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه حالت نشستن خود را عوض کنید.
- در زمان استفاده از لپ‌تاپ و یا موبایل بیش از حد خم نشوید.
- برای کارهای اداری و استفاده از کامپیوتر حتما از میز و صندلی ارگونومیک استفاده کنید.
- در زمان خواب و استراحت از بالش مناسب استفاده کنید.
- با انجام حرکات ورزشی مناسب، عضلات گردن خود را تقویت کنید.
- در طول روز به میزان کافی آب بنوشید.
- تلاش کنید تا در طول روز استرس کم‌تری داشته باشید.
- از حمل کیف سنگین خودداری کنید.
- ورزش منظم و سبک را در برنامه روزانه خود قرار دهید.
کلام آخر
ممکن است گردن درد به دلیل وضعیت بدنی نامناسب بروز کرده و برخی اوقات نیز نشانه بروز بیماری است. معمولا بیماری‌های مانند فتق دیسک گردن، آرتروز گردن و یا رادیکولوپاتی گردن با درد در ناحیه گردن همراه هستند. پزشک برای درمان این دردها ابتدا دلایل گردن درد را مشخص کرده و سپس روش درمانی مناسبی پیشنهاد می‌دهد.
در صورتی که درمان به‌موقع انجام شود، دردها به سرعت کاهش یافته و از بروز گردن درد مزمن نیز پیشگیری می‌شود.
سوالات متداول دلایل گردن درد
- شایع ترین دلایل گردن درد چیست؟
وضعیت بدنی نامناسب، کشیدگی عضلات و فشارهای مداوم از مهم‌ترین دلایل گردن درد هستند. - آیا گردن درد صبح طبیعی است؟
برخی اوقات فرد به دلیل استفاده از بالش نامناسب گردن درد می‌گیرد. اگر این درد چندین بار تکرار شود، باید مورد بررسی قرار گیرد. - گردن درد و سردرد چه ارتباطی دارند؟
گاهی اوقات گرفتگی عضلات گردن سبب سردرد می‌شود. - درمان خانگی گردن درد چیست؟
استراحت، استفاده از کمپرس گرم یا سرد، اصلاح وضعیت بدن و نوشیدن آب کافی می‌تواند به کاهش درد گردن کمک کند.
