تغذیه مناسب برای سالمندان

با توجه به حساس بودن دوره سالمندی، نیاز است که افراد در این دوران برنامه غذایی مناسبی داشته باشند. می خواهید با بهترین تغذیه سالمندان آشنا شوید؟ برای حفظ سطح سلامتی خود و اطرافیانتان در این دوره از زندگی، به دنبال یک برنامه غذایی سالم و مناسب هستید؟

افرادی که در این دوران به سر می برند، به غذا های خاصی نیاز داشته و باید برنامه غذایی خود را تغییر دهند‌.

تغذیه سالمندان

افراد در این دوره از زندگی خود، فعالیت بدنی و متابولیسم بدنشان کاهش می یابد. این امر سبب می شود  تا در این بازه زمانی، به یک برنامه غذایی شامل بهترین تغذیه سالمندان نیاز داشته باشند. این افراد، با توجه به کاهش فعالیت بدنی، سوخت و ساز بدنشان نیز بسیار کم می شود.

این امر در نهایت سبب می شود تا چربی ها در بدن جمع شده و افزایش وزن را به دنبال دارد. بنابراین افراد در این بازه زمانی باید برنامه غذایی خود را تغییر داده و یک رژیم غذایی مناسب داشته باشند. در این برنامه باید مواد غذایی قرار داده شود که مواد مغذی مورد نیاز بدن سالمندان تامین گردد.

در این سنین، بدن به کالری کم تری نیاز داشته اما باید ویتامین ها، پروتئین ها و مواد معدنی زیادی داشته باشد. بنابراین رژیم غذایی این افراد باید متعادل باشد و گروه های غذایی مختلفی را در بر گیرد.

برای این منظور نیازی نیست حجم غذای مصرفی را کاهش داد، بلکه باید غذا هایی کم کالری و بسیار مغذی مصرف کنند. این افراد در کنار مواد غذایی مناسب، به میزان کافی آب برای حفظ هیدراتاسیون بدن، نیاز دارند.

به نقل از who: با افزایش سن، نیازهای تغذیه‌ای افراد تغییر می‌کند و ضروری است که اطمینان حاصل شود که آن‌ها به غذاهای غنی از مواد مغذی دسترسی دارند، با مصرف مناسب پروتئین‌ها، ویتامین‌ها و مواد معدنی.

ویژگی های مناسب ترین تغذیه سالمندان

تغذیه سالمندان باید دارای مشخصات و ویژگی های منحصربفرد باشند. این گروه از افراد به دلیل کاهش متابولیسم به مواد غذایی خاصی نیاز دارند. مهم ترین ویژگی های مواد غذایی مناسب برای این افراد، عبارتند از:

تنوع غذایی

مواد غذایی که این افراد مصرف می کنند باید بسیار متنوع باشد. مهم ترین نمونه از این مواد غذایی عبارتند از:

لبنیات کم چرب

میوه ها

سبزیجات

پروتئین کم چرب

غلات کامل

و…

کاهش مصرف قند و نمک

در این سنین، باید میزان مصرف قند و نمک تا جای امکان کاهش یابد. در این شرایط از بروز بیماری هایی مانند دیابت و فشار خون جلوگیری می شود.

افزایش مصرف فیبر

افراد در این سنین، برای بهبود عملکرد سیستم گوارش خود، به میزان فیبر بیش تری نیاز دارند. بنابراین تغذیه سالمندان، باید حاوی مقدار مناسبی از این مواد هستند. این محصولات از بروز یبوست جلوگیری کرده و به حفظ سطح سلامت آن ها کمک می کنند.

مصرف کافی پروتئین

با توجه به کاهش فعالیت بدنی در این سنین، نیاز است مواد غذایی مصرف شود که عضلات آن را تقویت کرده و حفظ نماید. برای این منظور تغذیه سالمندان باید دارای مقدار مناسبی پروتئین باشد.

بهترین و مناسب ترین نمونه از مواد غذایی حاوی این ماده، عبارتند از:

• تخم مرغ
• لبنیات کم چرب
• مرغ
• ماهی
• و…

مصرف آب به میزان کافی

افراد در این دوران باید مقدار مناسبی آب بنوشند. البته در این بازه سنی می توان به جای آب از انواع نوشیدنی های سالم مانند چای، دمنوش های گیاهی و … نیز استفاده کرد.

لیست تغذیه سالمندان

مواد غذایی مختلفی را می توان در لیست تغذیه سالمندان قرار داد. مهم ترین و رایج ترین نمونه از این مواد غذایی عبارتند از:

میوه و سبزیجات تازه

افراد در سنین سالمندی باید حتما این گروه از مواد غذایی را در برنامه غذایی خود قرار دهند. این محصولات، سرشار از ویتامین ها و مواد معدنی هستند و یک منبع غنی از فیبر می باشند. مصرف مداوم این مواد، می تواند به بهبود سلامت عمومی بدن افراد کمک کند.

غلات کامل

این مواد یک منبع غنی از فیبر و ویتامین های گروه ب هستند.انواع بسیار مفید و پر مصرف از این مواد غذایی عبارتند از:

• برنج قهوه ای
• جو دو سر
• نان سبوس دار
• و…

پروتئین کم چرب

این گروه از مواد غذایی باید حتما در تغذیه سالمندان گنجانده شود. این افراد نیاز دارند که منابع غنی از پروتئین که چربی کمی دارند را استفاده کنند. مهم ترین غذا هایی که در این دسته قرار می گیرند، عبارتند از:

• ماهی
• مرغ
• تخم مرغ
• لبنیات کم چرب
• و…

لبنیات

افراد در این دوره از زندگی خود به لبنیات کم چرب نیاز دارند. این مواد کلسیم و ویتامین D مورد نیاز بدن را تامین می کنند. برای حفظ سلامت استخوان ها این مواد باید در برنامه غذایی و  تغذیه سالمندان قرار داده شود.

آجیل

برای آن که چربی های سالم و پروتئین مناسبی به بدن سالمندان برسد، باید از این مواد استفاده کنند. انواع آجیل و مغز ها را می توان در این دسته قرار داد.

تخم مرغ

این افراد باید تخم مرغ را به صورت آب پز و یا نیمرو مصرف کنند. این ماده یکی از بهترین مواد در تغذیه سالمندان بوده و پروتئین و ویتامین D مناسبی دارد.

نان سبوس دار

مصرف این گونه نان ها به همراه پنیر کم چرب، منبع خوبی از پروتئین و کلسیم می باشد.

مواد غذایی نامناسب برای سالمندان

برخی از مواد غذایی به دلیل داشتن کالری و چربی بالا، نمی توانند جزو تغذیه سالمندان قرار گیرند. با توجه به شرایط جسمانی و سطح سلامتی این افراد، نیاز است که بسیاری از غذا ها را از برنامه غذایی این افراد حذف کرد. مهم ترین نمونه از این مواد غذایی عبارتند از:

غذا های پر چرب و سرخ شده

این گونه مواد غذایی حاوی چربی های ناسالم زیادی بوده و کالری بالایی دارند. مصرف این مواد در دوران سالمندی، سبب افزایش وزن و بروز بیماری های قلبی در افراد می شوند.

غذا های پر نمک

این گونه غذا ها سبب افزایش فشار خون و مشکلات کلیوی در افراد می شوند. از این رو نباید این خوراکی ها را در تغذیه سالمندان قرار داد.

شکر و شیرینی

اگر از این مواد به مقدار زیادی استفاده شود، فرد در سنین سالمندی به بیماری قلبی و دیابت مبتلا می شود. بنابراین در این دوره از زندگی باید مصرف قند و شیرینی ها را کاهش دهید.

غذا های فرآوری شده

تغذیه سالمندان باید تا جای ممکن به دور از این گونه غذا ها باشند. این مواد غذایی حاوی نمک، شکر و چربی های ناسالم زیادی هستند. بنابراین تغذیه ناسالم می تواند افراد را با بیماری های مختلفی مواجه کند.

تغذیه سالمندان مبتلا به فشار خون

سالمندانی که با این بیماری مواجه هستند، به یک برنامه غذایی مناسب نیاز دارند. مصرف برخی از خوراکی ها، نوشیدنی و یا حتی ادویه ها می تواند به این افراد کمک کند تا زندگی سالم تری داشته باشند.

• شکلات تلخ
• آجیل بدون نمک
• انواع میوه و سبزیجات
• ماهی
• گوشت
• عدس
• گوشت بدون چربی گاو
• مرغ
• بوقلمون
• و…

این افراد باید در طبخ غذا های خود باید از ادویه های خاصی استفاده کنند. این نوع تغذیه سالمندان، فشار خون را کنترل شده و افراد کم تر به فشار خون بالا مبتلا می شوند.

• زنجبیل
• رزماری
• سیر
• پودر جعفری
• آویشن
• جوز هندی
• زیره
• دارچین
• برگ بو
• پودر ریحان
• و…

تغذیه سالمندان مبتلا به چربی خون بالا

سالمندانی که به این عارضه مبتلا شده اند، باید از بهترین برنامه غذایی و تغذیه سالمندان استفاده کنند. این افراد باید غذا های سالم و کم چرب مصرف کنند.

• سبزیجات
• میوه ها
• شیر کم چرب
• گوشت بدون چربی
• روغن زیتون
• پنیر کم چرب
• میگو
• و…

تغذیه سالمندان مبتلا به پوکی استخوان

افرادی که در این سنین به پوکی استخوان مبتلا می شوند، باید یک برنامه غذایی مناسب داشته باشند. این افراد باید غذا هایی سالم و سرشار از کلسیم مصرف کنند. ویتامین D یکی از مهم ترین ویتامین هایی است که این افراد باید مصرف کنند. زرده تخم مرغ، جگر و ماهی های روغنی از مهم ترین منابع غنی از این ویتامین می باشند.

البته برای تامین این ویتامین در بدن، می توانید از قرص های مکمل نیز استفاده کنید. ویتامین k یکی دیگر از ویتامین های لازم برای این افراد می باشد. این ویتامین باید حتما در تغذیه سالمندان قرار داده شود. پنیر، جگر مرغ و سینه مرغ منابع غنی از این ویتامین می باشد. سالمندانی که با این عارضه مواجه شده اند، باید از منابع غنی منیزیم نیز استفاده کنند.

این ماده در جذب کلسیم و استحکام استخوان ها بسیار موثر است. برای این منظور می توانید از مواد غذایی زیر استفاده کنید:

• دانه های آفتابگردان
• سبزیجات با برگ تیره
• اسفناج
• کلم پیچ
• آووکادو
• ماست
• میوه های خشک
• شکلات تلخ
• لوبیا
• و…

نکات تغذیه ای مناسب برای سالمندان

برای داشتن یک برنامه غذایی مناسب و بهترین تغذیه سالمندان و درمان بی اشتهایی سالمندان ، باید نکاتی را رعایت کنید. فاکتور هایی که شما در این دوران باید رعایت کنید، شما موارد زیر می شوند:

• تا جای ممکن از چربی های اشباع شده حیوانی استفاده نکنید.
• از روغن های گیاهی مانند روغن زیتون برای طبخ غذا ها استفاده کنید.
• روزانه از شیر، ماست و دیگر لبنیات کم چرب استفاده کنید.
• در طول روز، یک تا سه عدد گردو مصرف کنید.
• تعداد وعده های غذایی خود را افزایش داده و حجم آن ها را کم کنید.
• بادام، ماهی و انواع کلم باید در برنامه روزانه شما قرار بگیرد.
• در صورتی که با مشکل جویدن مواجه هستید، بهتر است از سوپ و غذا های پوره شده استفاده کنید.
• روزی نیم ساعت پیاده روی می تواند به افزایش سطح سلامت شما در این دوران کمک کند.
• مقدار گوشت قرمز را در برنامه خود کم کرده و بیش تر از گوشت سفید استفاده کنید.
• تا جای ممکن گوشت را سرخ نکنید و بیش تر آن را بخار پز و یا آب پز کنید.
• روزانه ۶ تا ۸ لیوان آب بنوشید.
• دقت داشته باشید که ویتامین D و ویتامین B12 از مهم ترین ویتامین ها برای گروه سنی شما می باشند.
• در طول روز حتما یک عدد تخم مرغ مصرف کنید.
• باید ۲ تا ۳ واحد از برنامه غذایی خود را به لبنیات های کم چرب اختصاص دهید.
• روزانه ۴ عدد خرما و ۳ دانه انجیر استفاده کنید.

کلام آخر

برنامه مربوط به تغذیه سالمندان باید دارای مشخصات و ویژگی های منحصربفردی باشد. افراد در این سنین تحرک و فعالیت بدنی کمی داشته و در نتیجه چربی سوزی در بدن آن ها بسیار کم می شود.

از این رو، این انسان ها باید مواد غذایی متنوع و در عین حال کم کالری و کم چرب داشته باشند. در این شرایط سطح سلامتی بدن سالمندان حفظ شده و احتمال بروز بیماری در آن ها به شدت کاهش می یابد‌.

سوالات متداول تغذیه سالمندان

1. برای جلوگیری از ایجاد چین و چروک در پوست، از چه مواد غذایی باید استفاده کنید؟
   غذا های سرشار از پروتئین و حاوی اسید های آمینه، بهترین و مناسب ترین نمونه از این مواد غذایی می باشند.
2. مهم ترین مواد مغذی در سنین سالمندی چیست؟
   در این دوره از زندگی باید مقدار کلسیم، پتاسیم و ویتامین دی زیادی مصرف کنید.
3. سالمندان در طول روز به چند واحد از غلات نیاز دارند؟
   این افراد باید ۶ تا ۹ واحد از برنامه غذایی خود را به این گروه از مواد غذایی اختصاص دهند.

منبع:

who.int