عفونت قارچی واژن یکی از رایجترین مشکلات زنان در سنین باروری است که اگرچه معمولاً خطرناک نیست، اما میتواند با علائمی آزاردهنده مانند خارش، سوزش و ترشحات غیرطبیعی، کیفیت زندگی روزمره را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهد. بسیاری از زنان در طول زندگی خود حداقل یکبار این نوع عفونت را تجربه میکنند، اما همچنان ابهامات زیادی درباره علت، پیشگیری و درمان آن وجود دارد.
در این مقاله، قصد داریم بهصورت کامل و علمی اما قابلفهم، به بررسی علائم، علل شایع، روشهای تشخیص و درمان قطعی عفونت قارچی واژن بپردازیم و همچنین نکات کلیدی برای جلوگیری از عود مجدد آن را معرفی کنیم. اگر بهدنبال راهی مطمئن برای شناخت بهتر بدن خود و حفظ سلامت واژن هستید، این راهنمای جامع را از دست ندهید.
عفونت قارچی واژن چیست؟
بسیاری از خانم ها با بیماری عفونت قارچی واژن آشنایی ندارند. این بیماری در حقیقت نوعی قارچ تناسلی بوده که بسیاری از خانم ها را به خود درگیر می کند. این نوع قارچ ها، می تواند بافت دهانه واژن، لابیا و داخل واژن را آلوده کند. در این شرایط، فرد با خارش سوزش و التهاب واژن مواجه می شود.
دقت داشته باشید که علت بروز این نوع عفونت دستگاه تناسلی زنانه با عفونت باکتریایی واژن تفاوت دارد. تفاوت عفونت قارچی و باکتریایی واژن با این عفونت این است که در اثر رشد قارچ ها در واژن ایجاد می شوند. این در حالی است که علت بروز عفونت باکتریایی، باکتری های فعال در واژن می باشند.
به نقل از CDC: عفونتهای قارچی واژن اغلب به دلیل رشد بیش از حد قارچ کاندیدا ایجاد میشوند. عواملی مانند بارداری، استفاده از آنتیبیوتیکها و دیابت کنترلنشده میتوانند خطر ابتلا به عفونت قارچی را افزایش دهند.
عفونت قارچی واژن چه شکلیه؟
ظاهر عفونت قارچی واژن معمولاً با تغییراتی در ترشحات و پوست اطراف واژن همراه است. ترشحات میتوانند سفید، غلیظ و تودهای یا شبیه پنیر باشند. معمولاً بوی شدید و ناخوشایند ویژگی اصلی این عفونت نیست. خارش شدید، قرمزی و حساسیت ناحیه خارجی واژن نیز از علائم شایع هستند.
پوست اطراف فرج ممکن است قرمز و متورم شود. در موارد شدیدتر، تحریک و خاراندن میتواند باعث ایجاد ترکهای سطحی در پوست شود. بعضی افراد هنگام ادرار یا رابطه جنسی نیز احساس سوزش و درد دارند.
علایم عفونت قارچی واژن
علائم عفونت قارچی واژن میتوانند شامل درد در قسمت داخلی واژن و همچنین قرمزی و تورم لابیا باشند که باعث ایجاد ناراحتی و التهاب در ناحیه تناسلی میشوند. خارش واژن یکی از رایجترین علائم است که اغلب با سوزش واژن و لابیا همراه است و میتواند به شدت آزاردهنده باشد.
در برخی موارد، ممکن است زخم یا دانههای قرمز کوچک روی پوست ناحیه واژن ظاهر شود که نشاندهنده واکنش التهابی است. ترشحات غیرطبیعی واژن نیز از علائم مهم محسوب میشوند و ممکن است به صورت ترشحات پنیری واژن، یا غلیظ و سفید مشاهده شوند. علاوه بر این، خشکی واژن و التهاب عمومی در این ناحیه از دیگر نشانههایی هستند که میتوانند همراه با عفونت قارچی ظاهر شوند و نیازمند مراقبت و درمان به موقع هستند.
| علائم احتمالی عفونت قارچی واژن | توضیح مختصر و کاربردی |
|---|---|
| ترشحات سفید و غلیظ شبیه پنیر | یکی از بارزترین نشانهها، ترشحاتی سفید و پنیریشکل هستند که اغلب بدون بو یا با رایحهای بسیار ملایم دیده میشوند. |
| قرمزی و التهاب ناحیه تناسلی | پوست اطراف واژن ممکن است بهطور قابلتوجهی قرمز، متورم یا حساس شود، بهویژه در صورت تماس با مواد تحریککننده یا خاراندن. |
| احساس سوزش در زمان ادرار یا نزدیکی | برخی افراد هنگام ادرار یا برقراری رابطه جنسی، سوزش یا درد ناخوشایندی را تجربه میکنند که بهعلت التهاب بافتی است. |
| وجود خارش مداوم | خارش آزاردهنده در ناحیه واژینال، که ممکن است در طول روز و شب شدت بگیرد، از نشانههای ابتدایی این عفونت است. |
| ایجاد ترک یا زخمهای سطحی | در برخی موارد، پوست حساس اطراف واژن دچار خشکی شدید شده و ترکهای کوچک یا خراشهایی دردناک ایجاد میشود. |
| احساس درد یا فشار در ناحیه لگن | التهاب ناشی از عفونت گاهی میتواند منجر به درد خفیف یا احساس سنگینی در ناحیه لگنی شود. |
| بوی غیرعادی اما ملایم | هرچند اغلب این نوع عفونت بوی شدید ندارد، اما در برخی موارد بوی غیرمعمولی که با بوی معمول واژن متفاوت است، احساس میشود. |
| ناراحتی هنگام فعالیت یا نشستن | ممکن است فرد هنگام نشستن طولانیمدت یا در حین حرکت، در ناحیه تناسلی احساس درد یا ناراحتی داشته باشد. |
علائم عفونت واژینال پیشرفته
در اغلب موارد، نشانه های این بیماری در حد خفیف تا متوسط می باشد. در شرایطی که این عفونت ها گسترش پیدا کنند، بیماری پیشرفت می کند. در این شرایط، ممکن است فرد با علائم زیر مواجه شود:
- قرمزی گسترده واژن
- تورم و خارش بیش از حد
- احتمال بروز زخم و خراش در ناحیه تناسلی و واژن
- ابتلا بیش از سه بار در سال به این بیماری
- ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن در اثر مصرف داروی خاص
- تضعیف بدن به دلیل ابتلا به زگیل تناسلی
انواع عفونت قارچی واژن
برای شناخت بهتر عفونت قارچی واژن خوب است که با انواع این نوع از عفونت واژن بیش تر آشنا شویم. در حالت کلی می توان کاندیدا آلبیکانس را به عنوان عامل اصلی بروز این بیماری معرفی کرد. این باکتری سبب بروز عفونت های حاد واژن می شود. درمان قارچ هایی که از این طریق ایجاد می شوند بسیار ساده بوده و در بازه زمانی کوتاهی انجام می شود.
برخی دیگر از این عفونت ها به دلایل دیگری بروز می کنند. این نوع عفونت ها معمولا مقاوم تر بوده و دوره درمان طولانی تری دارند. شما با انجام یک تست آزمایشگاهی ساده می توانید نوع این عفونت ها را مشخص کنید. پزشک برای درمان این بیماری، ابتدا از دارو های معمولی استفاده کرده و در صورت عدم پاسخگویی به سراغ دارو های قوی تر می رود.
علل ابتلا به عفونت قارچی واژن
عوامل مختلفی در بروز عفونت قارچی واژن موثر هستند. قارچ کاندیدا آلبیکنس (Candida Albicans) یکی از دلایل اصلی بروز این نوع عفونت می باشد. واژن در شرایط عادی این باکتری را در بافت خود دارد. این باکتری از رشد بیش از حد قارچ ها جلوگیری می کند. حال اگر این باکتری بیش از حد رشد کند، احتمال بروز این بیماری در بدن وجود دارد.
معمولا در این شرایط قارچ ها به لایه های عمیق تری از بافت واژن نفوذ می کنند. فاکتور های دیگری نیز وجود دارند که می توان آن ها را به عنوان دلیل ابتلا به این نوع عفونت معرفی کرد.
- مصرف آنتی بیوتیک
این دارو ها سبب عدم تعادل در فلور واژن می شوند. همچنین، این مواد باکتری های مفید درون واژن را از بین برده و شرایط را برای رشد این قارچ ها فراهم می کنند.
- بارداری
بسیاری از افراد در دوران بارداری این عارضه را تجربه می کنند. عفونت قارچی در بارداری یکی از بیماری های شایع این دوران است.
- دیابت کنترل نشده
خانم های مبتلا به دیابت کنترل نشده، بیش تر در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند.
- اختلال در سیستم ایمنی بدن
افرادی که به دلیل ابتلا به برخی از بیماری ها، سیستم ایمنی بدنشان ضعیف شده است بیش تر در معرض خطر ابتلا به این قارچ ها قرار دارند.
- مصرف داروی ضد بارداری
گاهی اوقات فرد در اثر مصرف دارو های ضد بارداری این عفونت را تجربه می کند. خانم هایی که میزان هورمون استروژن در بدنشان بیش تر باشد، بیش تر در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند.
راههای پیشگیری از ابتلا به عفونت قارچی واژن
برای پیشگیری از عفونت قارچی واژن می توانید اقدامات مختلفی انجام دهید. شما با رعایت بهداشت زنان و شستشوی واژن به صورت اصولی، می توانید از بروز این قارچ ها جلوگیری کنید. برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری باید اقداماتی انجام دهید که مهم ترین آن ها به شرح زیر می باشند:
- داشتن برنامه غذای مناسب
- استفاده از لباس زیر مناسب از جنس پنبه یا ابریشم
- شستن لباس زیر ها با آب گرم
- مصرف ماست پروبیوتیک
- مصرف مکمل غذایی حاوی باکتری لاکتوباسیلوس
برای این منظور، خوب است که از انجام کار های زیر نیز اجتناب کنید:
- پوشیدن جوراب شلوار های تنگ و چسبان
- استفاده از وان حمام گرم
- استفاده از دوش واژينال
- استفاده غیر ضروری از آنتی بیوتیک ها
- استفاده طولانی مدت از لباس های خیس و مرطوب مانند لباس شنا
- استفاده از محصولات معطری مانند پد و یا تامپون.
راه های تشخیص عفونت قارچی واژن
پزشکان برای تشخیص عفونت قارچی واژن از شیوه های گوناگونی استفاده می کنند. پزشک با بررسی پرونده پزشکی بیمار و سابقه بروز این بیماری در فرد، به راحتی می تواند این نوع عفونت را تشخیص دهد. در این مرحله پزشک با طرح چند سوال، از شرایط و علائم این بیماری در بدن فرد مطلع می شود.
گام بعدی که برای این منظور انجام می شود، معاینه لگن است. برای این منظور دیواره واژن و دهانه رحم مورد بررسی قرار می گیرد. در صورت نیاز، پزشک از این ناحیه نمونه برداری کرده و آزمایشات لازم را بر روی آن انجام می دهد.
در هر صورت بهترین و مطمئن ترین روش برای تشخیص این بیماری مراجعه حضوری و یا آنلاین به پزشک متخصص می باشد. برای این منظور کافیست به سایت پزشکی سلامت خونه مراجعه کرده و نوبت دریافت کنید.
روش درمان عفونت قارچی واژن در خانه
پزشکان برای درمان عفونت قارچی واژن از روش های مختلفی استفاده می کنند. دقت داشته باشید که درمان های خانگی اغلب علائم این بیماری را از بین برده اما علت آن را درمان نمی کنند. امروزه دارو های ضد قارچ زیادی ساخته می شوند که برای پیشگیری از عفونت واژينال مورد استفاده قرار می گیرند.
ترکونازول، میکونازول و کلوتریمازول نمونه هایی از این دارو ها هستند که بدون نسخه در دسترس بوده و تا ۹۰ درصد علائم بیماری را از بین می برند. با این حال بهتر است که برای تشخیص و درمان این بیماری به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید.
1.قرص برای درمان قارچ واژن
اکثر دارو های خوراکی که برای درمان این بیماری تجویز می شوند به صورت قرص و یا کپسول می باشند. قرص خوراکی فلوکونازول یکی از پر کاربرد ترین نمونه از این دارو ها می باشد. این قرص یا به صورت تک دوز مصرف شده و یا این که به صورت سه تایی و به فاصله چند شب استفاده می شود.
قرص لاکتوفم یکی دیگر از این دارو ها می باشد. این قرص، فلور طبیعی واژن را بازگردانده و از رشد قارچ ها جلوگیری می کند. در درمان عفونت قارچی واژن بسیار مقاوم از قویترین داروی ضد قارچ واژن استفاده می شود. دقت داشته باشید دارو هایی مانند سیپروفلوکساسین نوعی آنتی بیوتیک بوده و در درمان این بیماری موثر نیستند.
2.پماد ضد قارچ واژن
برای درمان این بیماری پزشک، پماد ضد قارچ را ممکن است تجویز می کند. پماد کلوتریمازول واژینال یکی از مناسب ترین نمونه از این دارو ها می باشد. این پماد به کمک اپلیکاتور وارد واژن شده و به خوب عفونت ها را از بین می برد. با توجه به احتمال بیرون آمدن این پماد از واژن، خوب است که به هنگام خواب از آن استفاده کنید.
بهتر است که یک هفته از این پماد استفاده کرده و در این بازه زمانی، از نزدیکی کردن خودداری کنید. هیدروکورتیزون یکی دیگر از پماد هایی است که در درمان این نوع عفونت مورد استفاده قرار می گیرد. این پماد بیش تر برای رفع خارش ناشی از عفونت واژن استفاده می شود.
شیاف واژینال و یا پماد مالاندولا نیز در از بین بردن این قارچ ها بسیار موثر هستند. بنابراین در شرایطی که پماد کلوتریمازول و یا هیدروکورتیزون جوابگو نبودند می توانید از این دارو ها نیز استفاده کنید. این دارو ها باید در مدت زمان مشخصی استفاده شوند تا بتوانند عفونت قارچی واژن را به خوبی درمان کنند.
روشهای درمانی عفونت قارچی واژن با طب سنتی
در طب سنتی، از مواد مختلفی برای درمان عفونت قارچی واژن استفاده می شود. سیر یکی از موثرترین مواد برای درمان این بیماری معرفی می شود. خوردن روزانه یک حبه سیر، پیاز و چای بادرنجبویه می تواند در درمان این عفونت موثر باشد. دود عنبرنسارا نیز روش دیگری برای از بین بردن این عفونت ها می باشد. امروزه متخصصین فعال در این طب، یک نوع شیاف دست ساز برای این بیماری درست می کنند.
این شیاف که از ترکیب عسل و سیاهدانه درست می شود باید داخل واژن قرار بگیرد. با مصرف مداوم این دارو نیز می توان این عفونت ها را کاهش داد. شما برای درمان این عفونت ها می توانید مقدار سرکه و آب را با هم ترکیب کرده و روزانه ۲۰ دقیقه در آن بنشینید. البته دقت داشته باشید که بهترین کار، مراجعه به پزشک متخصص و استفاده از دارو های تجویز شده توسط ایشان می باشد.
عوارض عفونت قارچی واژن
قارچ واژن ممکن است با عوارض گوناگونی همراه باشد. وجود عفونت قارچی می تواند علت سیاه شدن لابیا مینور است. این عفونت میتواند باعث التهاب و تغییر رنگ بافت ناحیه تناسلی شود و در صورت عدم درمان به موقع، مشکلات بیشتری ایجاد کند. دقت داشته باشید که این عفونت ها مقاربتی نبوده و به رابطه جنسی مربوط نمی شوند. بنابراین دختر خانم ها، قبل از داشتن رابطه جنسی نیز ممکن است این بیماری را تجربه کنند. این نوع عفونت ممکن است شما را با مشکلات مختلفی درگیر کند.
- داشتن تشحات پنیری و بد بود که لباس زیر شما را آلوده می کند.
- مستعد کردن محیط واژن برای ابتلا به دیگر بیماری ها
- خارش شدید و آزار دهنده
در صورت مشاهده نشانه های این بیماری باید به پزشک متخصص مراجعه کنید، تا از بروز این عوارض جلوگیری شود.
علت درمان نشدن عفونت قارچی واژن
درمان نشدن عفونت قارچی واژن همیشه به معنای ضعیف بودن دارو نیست. گاهی مشکل از تشخیص نادرست یا وجود عوامل زمینهای است. برای مثال، ممکن است علائم بهدلیل واژینوز باکتریایی یا التهاب دیگری ایجاد شده باشند و در واقع عفونت قارچی وجود نداشته باشد. یکی دیگر از دلایل، وجود گونهای از Candida است که به درمان معمول پاسخ کافی نمیدهد.
مصرف اخیر آنتیبیوتیکها، تغییرات هورمونی، دیابت کنترلنشده و ضعف سیستم ایمنی نیز میتوانند احتمال رشد بیشازحد کاندیدا یا عود عفونت را افزایش دهند. از طرفی، قطع زودهنگام دارو یا استفاده نامنظم از درمان میتواند باعث باقیماندن علائم شود.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
در شرایطی که علائم و نشانه ها عفونت قارچی واژن را در بدن خود مشاهده کردید، بهتر است به پزشک متخصص مراجعه کنید. اگر درمان این بیماری در همان مراحل اولیه انجام گیرد، عفونت ها گسترش نمی یابند و در نتیجه سریع تر درمان می شوند. از این رو فرد با مصرف دارو های معمولی و با دوز کم درمان شده و نیازی به مصرف دارو های خاص ندارد.
برای این منظور می توانید به بلاگ پزشکی مجله سلامت خونه مراجعه کرده و به صورت آنلاین نوبت دریافت کنید. این مجموعه از برترین و مجرب ترین پزشکان زنان و زایمان تشکیل شده که می توانید برای رفع مشکلات خود از آن ها کمک بگیرید.
سوالات متداول درباره عفونت قارچی واژن
- عفونت قارچی واژن چیست؟
عفونت قارچی واژن یک التهاب ناشی از رشد بیش از حد قارچ کاندیدا است که باعث خارش، سوزش و ترشحات غیرطبیعی میشود. - چه عواملی باعث ایجاد عفونت قارچی واژن میشوند؟
استفاده از آنتیبیوتیکها، تغییرات هورمونی، ضعف سیستم ایمنی، دیابت، استفاده از لباسهای تنگ و مرطوب از عوامل رایج ابتلا هستند. - آیا عفونت قارچی واژن مسری است؟
عفونت قارچی معمولاً مسری نیست، اما در برخی موارد نادر ممکن است از طریق تماس جنسی منتقل شود. - چگونه میتوان عفونت قارچی را درمان کرد؟
درمان شامل استفاده از داروهای ضدقارچ موضعی یا خوراکی است که باید زیر نظر پزشک مصرف شود. - آیا عفونت قارچی واژن میتواند بدون درمان برطرف شود؟
گاهی اوقات سیستم ایمنی بدن میتواند عفونت را کنترل کند، اما درمان سریعتر به کاهش علائم و جلوگیری از عود کمک میکند. - چگونه میتوان از عفونت قارچی واژن پیشگیری کرد؟
رعایت بهداشت شخصی، استفاده از لباسهای نخی، پرهیز از لباسهای تنگ و خشک نگه داشتن ناحیه واژن از مهمترین راههای پیشگیری هستند.
منبع:
cdc.gov
