با وجود آگاهی از مضرات فستفودها و خوراکیهای فرآوریشده، چرا همچنان به آنها تمایل داریم؟ تغذیه ناسالم فقط باعث افزایش وزن نمیشود، بلکه بهمرور میتواند سلامت قلب، مغز و حتی تعادل روانی را تحت تأثیر قرار دهد. این غذاها اغلب سیرکنندهاند، اما بدن را از مواد مغذی ضروری محروم میکنند. در این مقاله بررسی میکنیم تغذیه ناسالم چیست، چه پیامدهایی دارد و چگونه میتوان با انتخابهای آگاهانه، سبک زندگی سالمتری داشت.
تغذیه ناسالم چیست؟
شاید با مفهوم تغذیه ناسالم به درستی آشنا نشده باشید. منظور از این گونه مواد غذایی، غذا هایی هستند که به شما احساس سیری می دهند و با گذشت زمان، سبب افزایش وزنتان می شوند. این نوع غذا ها حجم معده شما را پر می کنند اما مواد غذایی مغذی مورد نیاز را به بدن شما نمی رسانند.
غذا های پر چرب، با مقدار قند زیاد شامل این گونه مواد غذایی می شدند. این گونه غذا ها کالری بسیار زیادی داشته و مقدار مواد مغذی بسیار اندکی هستند. این امر سبب شده تا مواد مورد نیاز بدن تامین نشده و در نتیجه فرد با بیماری های مختلفی مواجه شود. اغلب این غذا ها بسیار خوش طعم بوده و نظر افراد در گروه های سنی مختلف را به خود جلب می کنند.
مصرف بیش از حد این محصولات، می تواند میزان بافت چربی و مناب قندی را در بدن افزایش داده و در نتیجه سبب افزایش وزن افراد شود. این مشکل در سنین مختلف ممکن است برای افراد ایجاد شود. از این رو شما در هر سنی که هستید باید در مصرف این مواد دقت کرده و تا جای ممکن آن ها را در برنامه غذایی خود کاهش دهید.
به نقل از WHO: رژیمهای غذایی ناسالم، از جمله مصرف بیش از حد غذاهای فرآوریشده که حاوی شکر، نمک و چربی هستند، به طور قابل توجهی به بار جهانی بیماریها مانند بیماریهای قلبی عروقی، دیابت و چاقی کمک میکنند.
پر مصرف ترین غذا های ناسالم
برای آن که با تغذیه ناسالم بهتر آشنا شوید، خوب است که لیستی از این غذا ها را بشناسید. این مواد غذایی تنوع بالایی دارند که پر کاربرد ترین آن ها عبارتند از:
۱. تنقلات و نوشیدنیهای شیرین
بسیاری از تنقلات و نوشیدنی های شیرین را می توان جزو این مواد غذایی قرار داد. این نوع خوراکی ها قند زیادی داشته و در طول زمان سبب بروز بیماری های مختلفی در بدن می شوند. بیماری قند خون، دیابت نوع ۲، اضافه وزن، آرتریت و … از جمله امراضی هستند که در اثر مصرف بی رویه این مواد غذایی بروز می کنند.
۲. غذا های حاوی کربوهیدرات تصفیه شده
غذا های حاوی کربوهیدرات تصفیه شده مانند نان سفید، یکی دیگر از مهم ترین نمونه از این مواد غذایی می باشد. این نوع غذا ها به سرعت توسط بدن تجزیه شده و در نتیجه سبب افزایش قند خون در بدن می شوند. از این رو می توان این مواد خوراکی را جزو تغذیه ناسالم معرفی کرد.
۳. الکل
نوشیدنی های حاوی الکل یکی از خطرناک ترین نمونه از این مواد غذایی می باشد. این ماده که جزو تغذیه نامناسب محسوب می شود، خطر ابتلا به سرطان، سیروز کبدی و نارسایی کبد را افزایش می دهد.
۴. گوشت فرآوری شده
یکی از مهم ترین دسته های مواد غذایی که به عنوان تغذیه ناسالم، معرفی می شوند، همین محصولات هستند. سوسیس و کالباس دو نمونه مهم از این مواد غذایی می باشند. این نوع خوراکی ها دارای مقدار زیادی سدیم و نیترات بوده و می توانند خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش دهند.
۵. غذا های حاوی چربی ترانس
این نوع چربی ها بسیار خطرناک بوده و مضر هستند. این مواد در فست فود و روغن جامد یافت شده و کلسترول بد را در بدن افزایش می دهند. از طرف با مصرف مداوم این مواد، کلسترول خوب بدن نیز کاهش می یابد.
۶. لبنیات پر چرب
این محصولات دسته دیگری از تغذیه ناسالم می باشند. این مواد غذایی چربی بالایی داشته و برای بدن مفید نیستند. از این رو بهتر است، ماست، پنیر و شیر کم چرب را جایگزین این مواد غذایی کنید.
ویژگی های تغذیه ناسالم
برای شناخت مواد غذایی ناسالم، خوب است که مشخصات و ویژگی های این گونه مواد بیش تر آشنا شویم. مهم ترین ویژگی های این نوع تغذیه ها عبارتند از:
نداشتن مواد مغذی
این گونه مواد غذایی کالری بسیار بالایی داشته و اما مواد مغذی آن ها بسیار کم می باشد. مصرف مداوم این مواد، سبب کمبود مواد مغذی در بدن افراد شده و سلامتی آن ها را به خطر می اندازد.
سرشار از کالری
این مواد غذایی سرشار از قند های تصفیه شده و چربی های اشباع شده می باشند. در نتیجه مصرف این مواد می تواند سبب چاقی و اضافه وزن در انسان ها شود.
سرشار از چربی اشباع شده
این ویژگی یکی دیگر از خصوصیات تغذیه ناسالم می باشد. این مواد سرشار از چربی اشباع شده هستند. مصرف این مواد می تواند سطح کلسترول خون را به شدت افزایش داده و خطر ابتلا به بیماری های قلبی را به شدت زیاد می کنند.
سرشار از قند تصفیه شده
این گونه مواد غذایی اغلب سرشار از قند تصفیه شده هستند. این مواد، قند های فرآوری شده ای دارند که فیبر و مواد مغذی خود را از دست داده اند.
تاثیرات تغذیه ناسالم بر بدن
تغذیه ناسالم می تواند تاثیرات زیادی بر بدن افراد بگذارد. این مواد، بر بخش های مختلف بدن اثر گذاشته و بدن را با مشکلات مختلفی مواجه می کنند.
۱. بیماری قلبی
یکی از تاثیرات عمده این مواد غذایی، بروز بیماری قلبی در بدن افراد می باشد. رسوب چربی درون این مواد غذایی در رگ ها، سبب انسداد رگ های خونی شده و در نتیجه این بیماری ها را به وجود می آورد.
۲. افزایش فشار خون
بیماری فشار خون یکی از رایج ترین امراضی است که در اثر مصرف این مواد غذایی در بدن افراد بروز می کند. برای جلوگیری از بروز این بیماری باید تغذیه ناسالم را کنار گذاشته و میزان مصرف سدیم ونمک را کاهش دهید.
۳. استرس و تنش
مصرف مداوم این گونه مواد غذایی می تواند سبب افزایش تنش و استرس در افراد شود. اگر در همان مراحل اولیه، این نوع تغذیه را از رژيم غذایی خود حذف نکنید، ممکن است با مشکلات روحی و روانی شدید تری مواجه شوید.
۴. ریزش مو
طبق تحقیقات انجام شده، مصرف این مواد می توانند در ریزش موی افراد بسیار موثر باشد. این غذا ها اغلب سبب کم خونی در بدن شده و در نتیجه ریزش مو را به همراه دارد.
تأثیر تغذیه ناسالم بر مغز و سلامت روان
این گونه مواد خوراکی می توانند تاثیرات منفی زیادی بر عملکرد مغز بگذارند. افرادی که این موارد را به صورت بی رویه مصرف می کنند، در تمرکز دچار مشکل شده و بی قرار می شوند. از طرفی مصرف زیاد این محصولات، سبب افزایش استرس و اضطراب در بدن شده و مغز در این شرایط نمی تواند میزان استرس را کنترل کند.
افراد در اثر مصرف طولانی مدت این مواد، به بیماری های روحی مانند افسردگی دچار می شوند. سطح بالای چربی و قند در این مواد، حتی در بروز آلزایمر نیز نقش مهمی ایفا می کنند. طبق تحقیقات انجام شده، اغلب کودکانی که در برنامه غذایی خود از این مواد استفاده می کنند، در تحلیل مسائل ریاضی با مشکل مواجه می شوند.
قدرت تحلیل در این افراد به شدت کاهش یافته و آن ها نمی توانند به درجات بالای علمی دست یابند. با حذف این مواد غذایی از برنامه زندگی خود می توانید به فردی سالم تر با قدرت ذهن قوی تبدیل شوید.
دانشکده بهداشت عمومی هاروارد تأکید میکند که مصرف مداوم غذاهای فرآوریشده میتواند عملکرد مغز، تمرکز و سلامت روان را بهطور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد.
عوارض بلندمدت تغذیه ناسالم
داشتن تغذیه ناسالم، می تواند با ضرر های زیادی برای افراد همراه باشد. بسیاری از افراد در اثر خوردن این مواد غذایی به بیماری های مختلفی مبتلا می شوند. شاید در نگاه اول این غذا ها بسیار خوشمزه بوده و خوردن آن ها لذت بخش باشند.
باید دقت داشته باشید که این مواد غذایی می توانند با عارضه های بسیار زیادی برای افراد همراه باشند. مهم ترین عوارض این نوع مواد غذایی عبارتند از:
چاقی و اضافه وزن
این گونه غذا ها، اغلب پر کالری بوده و چربی زیادی دارند. مصرف بیش از حد این مواد، سبب انباشته شدن چربی در بدن شده و فرد را با مشکل اضافه وزن مواجه می کند. کالری سوزی و از بین بردن این چربی ها، یک پروسه سخت و بسیار زمان بر می باشد.
از این رو باید قبل از آن که این مواد غذایی به بدن شما آسیب های جدی بزنند ، باید مصرف آن ها را به حداقل برسانید. عوارض این نوع مواد فقط به چاقی ختم نشده و می تواند بیماری های دیگری مانند مشکلات کلیوی، کبدی و … را نیز به همراه داشته باشند.
کاهش سطح انرژی
یکی از عوارض بسیار مهم این مواد آن است که سطح انرژی بدن شما را به شدت کاهش می دهند. با توجه به کم بودن مواد مغذی در این نوع غذا ها، انرژی مورد نیاز بدن با مصرف آن ها تامین نمی شود. این امر در نهایت سبب می شود تا بیش تر احساس خستگی کرده و در طول روز بی انرژی باشید.
مشکلات پزشکی
داشتن تغذیه نامناسب و غیر استاندارد می تواند با این گونه عوارض نیز برای افراد همراه باشد. رایج ترین مشکلات پزشکی که در اثر مصرف این مواد در افراد بروز می کند، عبارتند از:
- پوکی استخوان
- کلسترول بالا
- مشکلات گوارشی
- دیابت نوع ۲
- فشار خون بالا
- بیماری های قلبی
- بیماری کلیوی و کبدی
- سکته مغزی
اختلال در عملکرد مغز
این نوع تغذیه ها، می توانند در عملکرد مغز نیز اختلالاتی ایجاد کنند. با مصرف این مواد، چربی های سالم، کربوهیدرات پیچیده و آنتی اکسیدان ها به مغز نمی رسد. این امر سبب می شود تا مغز نتواند عملکرد مناسبی از خود نشان دهد.
کاهش قدرت یادگیری
این گونه برنامه های غذایی، رشد و توسعه سیستم عصبی را تحت تاثیر قرار داده و مشکلات زیادی در حافظه و قدرت یادگیری ایجاد می کند.
مشکلات سلامت روان
بسیاری از افراد به دلیل داشتن تغذیه ناسالم، به چنین مشکلاتی نیز دچار می شوند. افسردگی و اضطراب از مهم ترین تاثیرات منفی مصرف این گونه مواد غذایی می باشد. این محصولات می توانند در بروز آلزایمر در سنین بالا نیز بسیار موثر باشند.
اهمیت مراجعه به پزشک
برای اطلاع دقیق از مواد غذایی که جزو تغذیه ناسالم قرار می گیرند، کافیست که به یک پزشک مراجعه کنید. متخصص تغذیه می تواند در این زمینه شما را راهنمایی کرده و یک برنامه غذایی مناسب برایتان آماده کند. این متخصصین ابتدا شرایط جسمی و میزان سطح سلامتی شما را ارزیابی می کنند.
پزشک، در نهایت یک برنامه غذایی مناسب با تغذیه سالم برای شما در نظر می گیرند. با رعایت این برنامه می توانید زندگی سالم تری داشته باشید و کم تر به امراض و بیماری ها مبتلا شوید.
توصیه نهایی
داشتن تغذیه ناسالم می تواند فرد را با بیماری ها و امراض مختلفی مواجه کند. برخی از این بیماری ها بسیار خطرناک بوده و می توانند مشکلات زیادی را برای افراد به همراه داشته باشند. افزایش سطح فشار خون بالا، دیابت نوع ۲، انواع بیماری های کبدی و کلیوی از مهم ترین نمونه از این بیماری ها هستند.
افراد در اثر مصرف بی رویه این مواد غذایی ممکن است، به بیماری های قلبی و عروقی نیز مبتلا شده و با مشکلات زیادی در عملکرد مغز و حافظه مواجه شود.
سوالات متداول تغذیه ناسالم
- آیا مصرف تغذیه ناسالم در باروری افراد نیز تاثیر می گذارد؟
بله، این مواد غذایی بر روی باروری نیز تاثیر منفی گذاشته و قدرت باروری را در خانم ها و آقایان کاهش می دهد.
- مصرف غذا های ناسالم در دوران بارداری چه عوارضی به همراه دارد؟
این محصولات وزن خانم ها را در دوران بارداری به شدت افزایش داده و دیابت و فشار خون بالا را به همراه دارد.
- مهم ترین تاثیرات منفی این گونه غذا ها در کودکان کدام است؟
این گونه مواد غذایی سبب بروز بیماری های مختلفی در بدن کودکان می شود. این مواد همچنین قدرت یادگیری، تمرکز و تحلیل مسائل را در این افراد به شدت کاهش می دهد.
منبع:
who.int
Harvard T.H. Chan School of Public Health – Unhealthy Diet
