جراحی فیبروم رحم

شاید شما هم از آن دسته افرادی باشید که نام فیبروم را شنیده‌اند، اما آیا می‌دانید این پدیده چه تأثیری بر سلامت زنان دارد؟

فیبروم‌های رحمی تومورهای خوش‌خیم هستند که از بافت عضلانی رحم نشأت می‌گیرند. این تومورها می‌توانند در اندازه، شکل و محل قرارگیری بسیار متفاوت باشند.

بسیاری از زنان مبتلا به فیبروم‌ها هیچ گونه علامتی را تجربه نمی‌کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است با مشکلات جدی‌تری روبرو شوند. این افراد به دلیل شدت علائم ناشی از فیبروم مجبور به جراحی فیبروم می‌شوند. در ادامه این مقاله به صورت مفصل به جراحی فیبروم رحم پرداخته ایم با ما همراه باشید.

عمل برداشتن فیبروم رحمی چیست؟

جراحی برای برداشتن فیبروم‌ رحم، به طور خاص به منظور حذف فیبروم‌ها از رحم طراحی شده است و هدف آن حفظ ساختار و عملکرد رحم می‌باشد. انتخاب نوع جراحی معمولاً به عوامل مختلفی از جمله اندازه، تعداد و محل فیبروم‌ها و همچنین برنامه‌های باروری بیمار بستگی دارد.

در عمل میومکتومی، جراح شما فیبروم ها را برمی دارد و رحم را در جای خود می گذارد. اگر تعداد میوم‌‌‌‌ها کم باشد، شما و پزشکتان ممکن است روش لاپاراسکوپی را انتخاب کنید. در این روش از ابزارهای باریکی استفاده می شود که از طریق بریدگی های کوچک در شکم برای برداشتن فیبروم ها از رحم قرار می گیرند.

به نقل از WebMD: عمل جراحی برداشتن فیبروم‌ها، که به آن میومکتومی گفته می‌شود، برای زنانی که می‌خواهند رحم خود را برای بارداری‌های آینده حفظ کنند، توصیه می‌شود. این روش می‌تواند از طریق چندین رویکرد مختلف انجام شود، از جمله جراحی شکمی، لاپاروسکوپی، یا هیستروسکوپی.

انواع جراحی فیبروم رحم

عمل برداشتن فیبروم رحمی به چندین روش مختلف انجام می‌شود که هر کدام ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند. در زیر به انواع اصلی این جراحی‌ها اشاره می‌شود:

۱. میومکتومی

میومکتومی یک روش جراحی است که به طور خاص برای برداشتن فیبروم‌ها در حالی که رحم حفظ می‌شود انجام می‌شود. این رویکرد به ویژه برای زنانی که می‌خواهند توانایی بارداری در آینده را حفظ کنند مفید است. عمل میومکتومی می‌تواند با چندین تکنیک انجام شود:

•  میومکتومی هیستروسکوپی
  این روش کم‌تهاجمی شامل وارد کردن یک هیستروسکوپ (لوله‌ای نازک با دوربین) از طریق واژن و گردن رحم به داخل رحم است. جراح سپس با استفاده از ابزارهای تخصصی، فیبروم‌های زیرمخاطی (فیبروم‌هایی که به داخل حفره رحم رشد کرده‌اند) را حذف می‌کند. این تکنیک برای میوم های کوچک مؤثر است و معمولاً نیازی به برش خارجی ندارد.
• میومکتومی لاپاروسکوپی
  در این تکنیک برش‌های کوچکی در ناحیه شکم ایجاد می‌شود که از طریق آن‌ها یک لاپاروسکوپ (لوله نازک با دوربین) و ابزارهای جراحی وارد می‌شوند. لاپاروسکوپی فیبروم برای فیبروم‌های بزرگ‌تر یا چندگانه‌ای که درون یا روی سطح رحم قرار دارند مناسب است. این روش مزایایی مانند کاهش زمان بهبودی و درد پس از عمل نسبت به جراحی باز دارد.
• میومکتومی شکمی (لاپاراتومی)
  این جراحی باز برای فیبروم‌های بزرگ یا عمیقاً کاشته شده‌ای که نمی‌توان آن‌ها را از طریق روش‌های کم‌تهاجمی برداشت انجام می‌شود. این روش شامل ایجاد یک برش بزرگ‌تر در شکم برای دسترسی و حذف مستقیم فیبروم‌ها است. اگرچه این رویکرد ممکن است منجر به مدت زمان طولانی‌تری برای بهبودی شود، اما امکان بررسی دقیق‌تر و درمان بیماری گسترده‌تر فیبرومی را فراهم می‌کند.

۲. هیسترکتومی

هیسترکتومی شامل حذف بخشی یا تمام رحم است و ممکن است بسته به شرایط فردی به روش‌های مختلفی انجام شود:

•  هیسترکتومی شکمی
  جراح یک برش در شکم ایجاد کرده تا رحم را حذف کند. این روش معمولاً برای فیبروم‌های بزرگ‌تر یا زمانی که شرایط دیگر لگنی وجود دارد استفاده می‌شود.
• هیسترکتومی واژینال
  در این رویکرد، رحم از طریق واژن بدون هیچ برش شکمی حذف می‌شود. این روش ممکن است منجر به زمان بهبودی سریع‌تر و ناراحتی پس از عمل کمتر شود.
• هیسترکتومی لاپاروسکوپی
  مشابه با میومکتومی لاپاروسکوپی، این روش از برش‌های کوچک استفاده کرده اما تمرکز آن بر روی حذف کل رحم است. این روش مزایای هر دو تکنیک لاپاروسکوپی را ترکیب کرده و گزینه‌ای کم‌تهاجمی با زمان بهبودی کمتر ارائه می‌دهد.

۳. تخریب اندومتر

تخریب اندومتر نیز به عنوان یکی دیگر از گزینه‌های درمانی برای مشکلات ناشی از فیبروم‌ها و خونریزی‌های شدید قاعدگی شناخته می‌شود. در این روش، لایه داخلی رحم (اندومتر) تخریب می‌شود تا میزان خونریزی کاهش یابد و علائم مرتبط با آن تسکین یابد. این تکنیک معمولاً برای زنانی که قصد بارداری ندارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۴. آمبولیزاسیون شریان رحمی

آمبولیزاسیون شریان رحمی یک روش غیرجراحی مؤثر برای درمان فیبروم رحمی است. در این فرآیند، مواد مسدودکننده به شریان‌های تغذیه‌کننده فیبروم‌ها تزریق می‌شود تا جریان خون به این توده‌ها متوقف شود. این اقدام منجر به نکروز و کاهش اندازه فیبروم‌ها می‌گردد و علائم مرتبط با آن ها را تسکین می‌دهد.

عمل برداشتن فیبروم رحمی چگونه است؟

رویکرد جراحی برای برداشتن فیبروم‌های رحمی به عوامل مختلفی از جمله ویژگی‌های فیبروم‌ها و وضعیت سلامت بیمار بستگی دارد. در ادامه، مروری کلی بر مراحل این روش‌ها ارائه می‌شود:

۱. آماده سازی

قبل از انجام عمل بیماران تحت ارزیابی‌های جامع پیش از عمل قرار می‌گیرند. این ارزیابی‌ها ممکن است شامل آزمایشات تصویربرداری، مانند سونوگرافی یا MRI باشد که به منظور بررسی ویژگی‌های فیبروم انجام می‌شود.

۲. بیهوشی

بیشتر جراحی‌های مربوط به برداشتن فیبروم‌ها نیازمند بیهوشی عمومی هستند تا بیماران در طول عمل احساس راحتی و عدم درد داشته باشند.

۳. روند جراحی

در روش‌های درمان فیبروم، روند جراحی متفاوت است.

• میومکتومی هیستروسکوپی: هیستروسکوپ از طریق واژن به داخل رحم وارد می‌شود و جراح با استفاده از ابزارهای تخصصی، فیبروم‌های زیرمخاطی را حذف می‌کند.
• میومکتومی لاپاروسکوپی: در این روش برش‌های کوچکی (معمولاً ۰.۵ تا ۱ سانتیمتر) در ناحیه شکم ایجاد می‌شود تا ابزارها وارد شوند. یک لاپاروسکوپ دید لازم را فراهم کرده و ابزارها برای خارج کردن فیبروم‌های بزرگ‌تر یا چندگانه استفاده می‌شوند.
• میومکتومی شکمی: این روش نیازمند ایجاد یک برش بزرگ‌تر (معمولاً ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر) در ناحیه شکم است تا دسترسی به فیبروم‌های عمیقاً کاشته شده یا بزرگ‌تر امکان‌پذیر شود.

۴. نظارت پس از عمل

پس از اتمام عمل، بیماران در ناحیه ریکاوری تحت نظارت قرار می‌گیرند تا هر گونه عارضه فوری قبل از ترخیص بررسی شود.

در چه شرایطی به عمل فیبروم رحم نیاز است؟

عمل جراحی فیبروم رحم در شرایط خاصی ضروری است که شامل علائم شدید، خونریزی غیرطبیعی و تأثیر منفی بر کیفیت زندگی می‌شود. این عمل معمولاً زمانی انجام می‌گیرد که درمان‌های غیرجراحی مؤثر نباشند.

۱.درد یا ناراحتی شدید

فیبروم‌ها، می‌توانند باعث ایجاد درد یا ناراحتی قابل توجهی شوند که تأثیر مستقیم بر کیفیت زندگی فرد دارد. این درد ممکن است به صورت دوره‌ای یا مداوم احساس شود و شامل دردهای شدید در ناحیه شکم یا کمر باشد. اگر این دردها با فعالیت‌های روزمره مانند کار، ورزش یا حتی استراحت تداخل داشته باشند، انجام جراحی می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی بیمار کمک کند.

۲.خونریزی شدید قاعدگی

خونریزی‌های شدید قاعدگی که ممکن است منجر به کم‌خونی شود و علائمی نظیر خستگی، ضعف و سرگیجه را به همراه دارد. اگر خونریزی‌های قاعدگی به حدی باشد که نیاز به تعویض مکرر نوار بهداشتی یا تامپون در طول روز داشته باشید، یا اگر این خونریزی‌ها بیش از یک هفته ادامه یابند، جراحی می‌تواند راه‌حلی مؤثر برای کاهش این علائم و بهبود وضعیت سلامتی باشد.

۳. فشار لگنی

فیبروم‌ها ممکن است باعث ایجاد فشار در ناحیه لگن شوند که منجر به احساس سنگینی، درد یا ناراحتی می‌شود. این فشار می‌تواند عملکرد مثانه یا روده را تحت تأثیر قرار دهد و مشکلاتی مانند تکرر ادرار، مشکل در تخلیه کامل مثانه یا یبوست را ایجاد کند. اگر این علائم باعث اختلال در زندگی روزمره شما شوند، جراحی می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای کاهش فشار و ارتقای کیفیت زندگی باشد.

۴.مشکلات باروری

وجود فیبروم‌ها می‌تواند بر سلامت باروری تأثیر منفی بگذارد. در برخی موارد، این توده‌ها ممکن است مانع از لانه‌گزینی جنین در دیواره رحم شوند یا بر روی لوله‌های فالوپ تأثیر بگذارند. اگر با مشکلات باروری مواجه هستید و پزشک تشخیص دهد که فیبروم‌ها عامل مؤثری در این زمینه هستند، انجام جراحی ممکن است برای افزایش شانس بارداری ضروری باشد.

۵.مشکوک به بدخیمی

اگر بر اساس نتایج تصویربرداری نگرانی‌هایی درباره احتمال وجود بدخیمی وجود داشته باشد، جراحی فوری و دقیق ضروری است. تشخیص زودهنگام و اقدام سریع می‌تواند نقش مهمی در درمان مؤثر و کاهش خطرات احتمالی ایفا کند. در چنین مواردی پزشک ممکن است توصیه کند که فیبروم‌ها با دقت مورد بررسی قرار گیرند تا از سلامت بیمار اطمینان حاصل شود.

فواید عمل فیبروم رحمی

مزایای اصلی جراحی برداشتن فیبروم رحمی شامل موارد زیر است:

عمل برداشتن فیبروم رحم چقدر طول میکشد؟

مدت زمان جراحی برداشتن فیبروم رحم تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد که یکی از آن‌ها نوع عمل است. به طور معمول، جراحی میومکتومی هیستروسکوپی کمتر از ۹۰ دقیقه به طول می‌انجامد. در مقابل، روش‌های لاپاروسکوپی بسته به پیچیدگی عمل، ممکن است بین ۱ تا ۳ ساعت زمان ببرد. همچنین عمل میومکتومی شکمی معمولاً به زمان بیشتری نیاز دارد و این مدت ممکن است بین ۲ تا ۴ ساعت متغیر باشد.

آمادگی پیش از عمل برداشتن فیبروم رحمی

قبل از انجام جراحی برداشتن فیبروم رحمی، مشاوره با پزشک به عنوان اولین و مهم‌ترین مرحله شناخته می‌شود. در این جلسات، بیماران باید به دقت تاریخچه پزشکی، علائم و نگرانی‌های خود را مطرح کنند. این اطلاعات به پزشک کمک می‌کند تا درک بهتری از وضعیت بیمار پیدا کند و برنامه‌ریزی مناسبی برای جراحی انجام دهد. همچنین انجام آزمایشات تشخیصی مانند سونوگرافی یا MRI برای ارزیابی ویژگی‌های فیبروم و تعیین بهترین روش جراحی ضروری است.

علاوه بر این بازنگری داروها نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. ممکن است نیاز باشد داروهایی که می‌توانند بر روند عمل تأثیر بگذارند مانند رقیق‌کننده‌های خون، تنظیم شوند تا خطرات احتمالی کاهش یابد. رعایت دقیق دستورالعمل‌های پیش‌عملیاتی، شامل روزه‌داری یا محدودیت‌های غذایی قبل از عمل، برای ایمنی بیمار در هنگام بیهوشی بسیار حائز اهمیت است.

راهنمای مراقبت‌های پس از عمل برداشتن فیبروم رحمی

مراقبت پس از عمل برای موفقیت‌آمیز بودن دوره نقاهت بعد از جراحی برداشتن فیبرم بسیار مهم است:

۱. استراحت بعد از عمل

استراحت کافی پس از عمل برداشتن فیبروم رحمی بسیار مهم است. بیماران باید در روزهای اولیه به خوبی استراحت کنند و از فعالیت‌های سنگین خودداری نمایند تا زخم‌ها سریع‌تر بهبود یابند. همچنین توصیه می‌شود بیماران بین ۲ تا ۴ هفته مرخصی از کار بگیرند تا زمان کافی برای بهبودی داشته باشند.

به مدت ۴۸ ساعت از بلند کردن وزن بیش از ۱۰ پوند خودداری کنید. ورزش های شدید، از جمله فعالیت هایی که جریان خون را به شکم افزایش می دهد (برخی از موقعیت های یوگا) به مدت یک هفته منع می شود. اگر کار می کنید، برای دو هفته مرخصی ترتیب دهید تا بهبودی کامل فراهم شود.

 ۲. مدیریت درد

مدیریت درد نیز از جنبه‌های کلیدی در دوران نقاهت است. مصرف داروهای مسکن، برای کنترل درد ضروری است. استفاده از کمپرس سرد در روزهای اول می‌تواند به کاهش ورم و تسکین درد کمک کند. در صورت بروز درد شدید یا علائم غیر طبیعی، بیماران باید به پزشک مراجعه کنند.

۳. مراقبت از زخم

مراقبت صحیح از زخم شامل تمیز و خشک نگه داشتن محل برش و تعویض منظم بانداژها است. استفاده از شوینده‌های ملایم برای شستشوی زخم توصیه می‌شود تا خطر عفونت کاهش یابد و روند بهبودی تسریع شود.

۴. تغذیه مناسب

رژیم غذایی غنی از فیبر و پروتئین به تقویت سیستم ایمنی و تسریع ترمیم زخم‌ها کمک می‌کند. همچنین، نوشیدن مایعات کافی برای جلوگیری از یبوست ضروری است. بیماران باید از مصرف الکل و سیگار حداقل برای چند هفته پس از جراحی پرهیز کنند.

۵. فعالیت‌های بدنی

بیماران باید از بلند کردن اشیا سنگین و فعالیت‌های شدید خودداری کنند و به تدریج سطح فعالیت را افزایش دهند. پیاده‌روی‌های کوتاه و منظم می‌تواند به بهبود گردش خون کمک کند.

۶. قرار ملاقات پیگیری

ملاقات‌های منظم با پزشک برای بررسی وضعیت بهبودی و اطمینان از عدم وجود عوارض ضروری است. این پیگیری‌ها می‌تواند روند درمان را تحت نظر قرار دهد و هرگونه مشکل احتمالی را شناسایی کند. رعایت این نکات به تسریع فرایند بهبودی کمک خواهد کرد.

عوارض عمل فیبروم رحمی

در حالی که عوارض بعد از جراحی برداشتن فیبرم نادر هستند، اما ممکن است رخ دهند. برخی از خطرات عمل فیبرم عبارت‌اند از:

توجه: این موارد برخی از عوارض فیبروم رحم است که اکثرا موقتی است.

اولین پریودی بعد از عمل فیبروم

پس از جراحی فیبروم، معمولاً قاعدگی‌ها به مدت ۶ تا ۸ هفته ممکن است دچار تغییراتی شوند. این تغییرات می‌توانند شامل تأخیر در شروع پریود، خونریزی سبک‌تر یا سنگین‌تر و همچنین افزایش شدت دردها باشند. در برخی موارد، قاعدگی ممکن است، دو تا سه ماه پس از عمل به تأخیر بیفتد. این تغییرات به دلیل فرآیند بهبودی بدن و تنظیم هورمون‌ها طبیعی بوده و معمولاً موقتی هستند.

آیا عمل فیبروم باعث نازایی می‌شود؟

عمل میومتومی (برداشتن فیبروم) معمولاً با هدف حفظ باروری انجام می‌شود. با این حال، عوارضی مانند زخم یا آسیب به بافت‌های اطراف ممکن است بر باروری تأثیر بگذارند. احتمال بارداری پس از جراحی بسته به شرایط فردی متفاوت است و معمولاً بین ۳۹ تا ۵۶ درصد متغیر می‌باشد. هیچ تضمینی وجود ندارد که یک زن بتواند پس از عمل میومتومی به طور کامل باردار شود.

هزینه عمل فیبروم رحم

هزینه عمل فیبروم رحم یکی از نگرانی‌های اصلی بیماران به شمار می‌آید و تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. در ادامه به بررسی این عوامل می‌پردازیم:

• مکان جراحی
  مکان انجام عمل جراحی تأثیر زیادی بر هزینه‌ها دارد. به طور معمول، هزینه‌ها در بیمارستان‌های خصوصی بیشتر از بیمارستان‌های دولتی است.
• نوع روش جراحی
  نوع روش جراحی نیز نقش مهمی در تعیین هزینه‌ها ایفا می‌کند. به عنوان مثال، میومتومی که تنها به برداشتن فیبروم‌ها محدود می‌شود، معمولاً هزینه کمتری نسبت به هیسترکتومی که شامل برداشتن کامل رحم است، دارد.
• پوشش بیمه‌ای
  پوشش بیمه‌ای بیمار نیز می‌تواند تأثیر چشمگیری بر هزینه نهایی داشته باشد. برخی بیمه‌ها ممکن است هزینه‌های جراحی را به طور کامل یا جزئی پوشش دهند.
•  هزینه‌های جانبی
  باید توجه داشت که هزینه بیمارستان و خدمات جانبی مانند آزمایشات قبل از عمل، داروها و مراقبت‌ های بعد از عمل باید در نظر گرفته شوند.
• نوع خدمات
  استفاده از خدمات سرپایی یا بستری شدن در بیمارستان نیز می‌تواند بر میزان کل هزینه‌ها تأثیرگذار باشد. خدمات سرپایی معمولاً هزینه کمتری نسبت به بستری شدن در بیمارستان دارند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

بیماران باید در صورت بروز درد شدید شکم که با دارو تسکین نمی‌یابد، خونریزی شدید، نشانه‌های عفونت مانند تب یا لرز و علائم مداومی که ممکن است نشان‌دهنده عوارض باشد، به پزشک مراجعه کنند. جراحی برداشت فیبروماهای رحمی می‌تواند به تسکین علائم و حفظ باروری کمک کند.

سوالات متداول جراحی فیبروم رحم

• فیبروم‌ رحمی چیست و چه عواملی خطر ابتلا به آن‌ها را افزایش می‌دهد؟
  فیبروم‌های رحمی توده‌های غیرسرطانی هستند که در دیواره رحم رشد می‌کنند و خطر ابتلا به آن‌ها تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. زنان بالای ۳۰ سال بیشتر در معرض خطر هستند. همچنین، سابقه خانوادگی ابتلا به فیبروم، اضافه وزن و چاقی، تغییرات هورمونی مانند افزایش استروژن و کاهش پروژسترون، و مصرف الکل و کافئین نیز از عوامل مؤثر در افزایش خطر ابتلا به این توده‌ها به شمار می‌روند.
• آیا فیبروم‌های رحمی می‌توانند به سرطان تبدیل شوند؟
  به طور کلی فیبروم‌های رحمی خطر کمی برای تبدیل شدن به سرطان دارند. اکثر این توده‌ها خوش‌خیم هستند و تنها در موارد نادر ممکن است تغییرات سرطانی در آن‌ها مشاهده شود. با این حال، وجود سابقه خانوادگی سرطان یا تغییرات ژنتیکی ممکن است نیاز به پیگیری بیشتری داشته باشد.
• چگونه فیبروم‌های رحمی تشخیص داده می‌شوند؟
  تشخیص فیبروم‌های رحمی معمولاً از طریق معاینات بالینی و تصویربرداری انجام می‌شود. پزشکان ممکن است از سونوگرافی، MRI یا هیستروسکوپی برای شناسایی و ارزیابی اندازه و محل فیبروم‌ها استفاده کنند. علائم بالینی مانند درد شکم یا خونریزی غیرطبیعی نیز می‌تواند نشانه‌ای از وجود فیبروم باشد.
• درمان‌ غیرجراحی برای فیبروم‌های رحمی چیست ؟
  درمان‌های غیرجراحی شامل استفاده از داروهای هورمونی مانند قرص‌های ضد بارداری و داروهای تنظیم‌کننده هورمون است که می‌توانند علائم را کاهش دهند. همچنین، داروهایی مانند NSAIDs نیز ممکن است برای کاهش درد مورد استفاده قرار گیرند. روش‌های جدیدتر مانند آمبولیزاسیون فیبروم رحم نیز وجود دارد که خون‌رسانی به فیبروم‌ها را قطع می‌کند. توجه: مصرف دارو فقط با تجویز پزشک استفاده شود.

• مدت زمان بهبودی پس از جراحی فیبروم رحم چقدر است؟
  مدت زمان بهبودی پس از جراحی برای برداشتن فیبروم‌ها بستگی به نوع جراحی دارد. در جراحی باز (لاپاروتومی)، بیماران معمولاً نیاز به چند هفته برای بهبودی دارند، در حالی که در جراحی لاپاروسکوپی، این مدت زمان معمولاً کوتاه‌تر است و بیماران ممکن است بعد از چند روز بتوانند فعالیت‌های عادی خود را از سر بگیرند.
• چه عواملی بر انتخاب نوع جراحی برای برداشتن فیبروم تأثیر دارند؟
  انتخاب نوع جراحی بستگی به چندین عامل دارد، از جمله اندازه و محل فیبروم‌ها، سن بیمار، عوامل باروری، و علائم بالینی. همچنین نظر بیمار درباره روش درمانی نیز در این تصمیم‌گیری نقش دارد.
• شیوه زندگی و رژیم غذایی چگونه بر رشد فیبروم‌ها تأثیر می‌گذارد؟
  شیوه زندگی و رژیم غذایی تأثیر قابل توجهی بر رشد فیبروم‌ها دارند. مصرف زیاد گوشت قرمز و کمبود سبزیجات و میوه‌ها با افزایش خطر ابتلا به فیبروم مرتبط است. همچنین، فعالیت بدنی منظم و حفظ وزن سالم می‌تواند به کاهش خطر ابتلا کمک کند. تحقیقات نشان داده‌اند که استرس نیز ممکن است بر رشد فیبروم‌ها تأثیر منفی بگذارد.

منبع:

webmd.com